Pastoral Juvenil centenario tinan pastoral 2026 mak “hanorin foinsa’e hadomi Biblia”. Formação ne’e realiza iha Uma retiro Dare hahu husi dia 26 atè 30 janeiro 2026. Foinsa’e hamutuk 77 pesoas ho Amo vigario sira balun no vigario mai husi parokia 34 nebé pertense ba Arquidiocese de Dili.
Equipa apoiadora ka elaborador pastoral ba foinsa’e sira hodi prepara foinsa’e sira ba centenario Arquidiocese nian, nebé responsabiliza husi pe. Cirilio dos Santos Maia, Me. Julia Fernandes, FMA, Me. Filomena Liu Abi, FFDP, Me, Joana Soares, SsPs, Me Fatima F. de Jesus, SsPS, Me. Elisita Soares,CIPS, Me. Silvina Arauro Soares Tomas SPC no Ir. Joaninha S dos Santos, FCJ hamutuk ho Foinsa’e sira husi Comisaun juventude Catolica Archediocese Dili (COJUCAD).
Programma formação dedika ho modo partikulare ba Foisae’e sira, hahu iha dia 26 janeiro, foinsa’e sira tama iha uma retiro Dare hahu husi tuku 14.30 atè 15.30. Formação hahu hodi simu foinsa’e sira ho dansa bemvindo, jogos oin oin no iha misa abertura nebe preside husi pe. Cirilio dos Santos Maia ho amo sira hotu nebe marka presenza. Depois de santa misa kontinua ho han kalan. Hafoin, iha palestra ho Pe. Natalino Gusmão nebé apresenta parte intrudução jeral kona ba Biblia nudar Maromak nia Lia Fuan. Parte intrudutiva konvida foinsae sira atu kuinese Biblia no konxiente kona ba dezafio sira nebe foinsa’e sira hasoru iha rai Timor.

Iha loron sira nebé tuir mai, foinsae sira haklean tematico sira kona ba Maromak nia Furat Lia Fuan iha istoria Salvação to’o Jesus Cristo mak lia fuan moris no mestri ba foinsae sira, Maromak bolu joven sira atu rona nia Lia fuan, hodi aprende oinsa uza metodo Lectio Divina, hametin vida espiritual, husik Maromak nia Lia fuan sai ahi oan ba ain hakat sira. iha tempo hanesan hetan roman husi Psicologia no espiritualidade Biblia iha juventude iha nebè tulun foinsae sira atu hare ba realidade umana hodi husik atu Maromak nia lia fuan bele sai buras. Jesus nudar psicologo autentico nebe hatene ema ida idak hodi enkoraja atu husik an hetan trasformasaun husi Nia Futar Lia fuan. Biblia mak hanesan fonte ba vokasaun no misaun foinsa’e sira nian, equipa orienta foinsae sira atu aprende halo plano pastoral nebe base ba Maromak nia Lia fuan no hatene sai animador Biblia nian iha sira nia sorumutu no aktividade pastoral nian.
Formação integral nebé hariku ho linguajen juvenil laos deit haklean tematica sira maibe sai momento grasa nian, iha nebe sira hasoru malu pesoal ho Maromak nia Lia fuan. Foinsa’e sira hetan oportunidade atu deskobre no rekuinese Jesus nia lian no ninia presenza iha realidade konkreto. aktividade interkala ho orasaun, partilha sasin, reflesaun, animação musical, no hetan orientação no foti impenu konkreto.

Foinsa’e sira hetan oportunidade hodi aprende metodo ba Lectio divina. Lectio divina mak metodo “reza antigo” maibe dalan domin nian atu rona Maromak nia lian no moris iha relasaun rasik ho Nia. Lectio divina nia tapa sira mak tuir mai ne’e: Lectio(lee): Lee Texto Biblico nian ho neneik, dala rua ou dala tolu, buka comprende significado literal: Saida mak texto ne’e dehan ?; Meditatio (meditasaun) = reflete (saida mak Maromak hakarak dehan ba hua liu husi Lia fuan ne’e?; Oratio (orasaun)= hatan ba Maromak liu husi liafun: saida mak hau hato’o ba Maromak? no Contemplatio (contemplasaun) Descansa iha Presenza Maromak nia Lia Fuan :”oinsa hau bele halo hau nia moris sai Lia faun ida ba Maromak?”. Actio: (asaun).

Foinsa’e aprende metodo pastoral ba discusaun no participasaun juvenil.
Foinsae sira hatene no konxiente tebes katak: “ignorar a Scritura è ignorar Cristo mesmo”(S. Jeronimo). Iha formação Biblico Fonsa’e aprende atu sai animadores Biblia ba foinsae sira seluk: promove enkontro biblico ho metodo creativo no partisipativo, ajuda foinsae sira atu komprende mensajem biblica iha contexto, motiva leitura orante(Lectio divina) misaun animador mak halo biblia sai manorin no companheiro ba moris loron loron.
Formação encerra ho santa Misa nebe preside husi padre Juvito ho padre sira seluk. iha Homilia fo korajen ba foinsae sira atu ba ho aten brani fo sasin kona ba Cristo nia Futar Lia fuan no taka ho mandato Misionario hodi halo compromiso husi cada vigararia.

Agradese tebes ba diak hotu nebe equipa simu hodi tulun no la’o hamutuk iha misaun Cristo nian. Agradese ba Foinsae sira nia presenza no sira nia interese boot atu la’o hamutuk nudar Creda Sinodal. Equipa pastoral Juvenil Centenario continua serbisu hamutuk ho foinsae sira nebe simu ona mandato misionario atu sira bele hetan apoio husi sira nia Amo Paroco sira hodi promove sira sai joven apostolo ba joven iha sira nia kapela no Parokia rasik. Desafio sira nebe hetan mak dala barak la hetan ambiente diak iha Parokia nebe halo foinsae sira la sente sentido hola parte ba misaun Kreda nian. Ikus liu hakarak apelo ba agente pastoral nebè halibur foinsae sira atu bele tulun foinsae sira hadomi Biblia no konvida sira atu hakbesik an ba parokia atu hetan orientasaun los tuir dalan Catolica nian hodi halo Maromak nia Lia fuan sai ahi oan ba ain hakat sira no roman ba neon no fuan.
Sr. Julia, FMA (Equipa pastoral juvenil Centenario)


