Papa nia Katekese:
Ohin ita foka ba senáriu ida ne’ebé marka Jezús nia Paixaun nia inísiu: momentu kaer nian iha Jardim Oliveira nian. Evanjelista João, ho nia profundidade kostumeiru, la aprezenta Jezús ida ne’ebé ta’uk, ida ne’ebé halai ka subar an. Envezde, nia hatudu mai ita ema livre ida, ne’ebé hakat ba oin no ko’alia, hasoru oras ne’ebé naroman domin boot liu nian bele hatudu.
«Jezús, hatene buat hotu ne’ebé atu akontese ba nia, hakbesik ba sira hodi dehan: ‘Imi buka sé?’” (Jo 18, 4). Jesus hatene. Maibé, nia deside atu la retira. Nia rende. La’ós tanba fraku, maibé tanba domin. Domin ida ne’ebé nakonu, matura tebes, ne’ebé la tauk rejeisaun. Jezús la hetan kaptura: nia husik ema kaptura nia. Nia la’ós vítima hosi kapturasaun ida, maibé autór hosi prezente ida. Jestu ida-ne’e inkarna esperansa salvasaun nian ba ita-nia umanidade: hatene katak, maski iha oras nakukun liu, ita bele livre nafatin atu hadomi to’o rohan.
Bainhira Jesus hatán: “Haʼu mak neʼe”, soldadu sira monu ba rai. Ida-ne’e maka pasajen misteriozu ida, tanba espresaun ida-ne’e, iha revelasaun bíblika, hanoin hikas Maromak nia naran rasik: “Ha’u mak.” Jezús revela katak Maromak nia prezensa manifesta an loloos iha ne’ebé umanidade esperiénsia injustisa, ta’uk no solidaun. Iha ne’ebá duni, naroman loloos prontu atu nabilan lahó tauk atu hetan domina hosi nakukun ne’ebé maka avansa.
«Imi buka ha’u karik, husik sira ne’e bá» (Jo 18,8). Iha momentu kaer nian, Jezús la preokupa ho salva-an rasik: nia hakarak de’it atu nia belun sira sai livre. Ida-neʼe hatudu katak ninia sakrifísiu mak hahalok domin neʼebé loos. Jesus husik nia-an atu hetan kaptura no dadur husi guarda sira nune’e sira bele liberta nia dixípulu sira.
Jezús moris loron ida-idak nia moris nian hodi prepara ba oras dramátiku no sublime ida-ne’e. Tanba ne’e, bainhira ida-ne’e to’o, nia iha forsa atu la buka dalan atu halai. Nia fuan hatene ho di’ak katak lakon ema ida nia moris tanba domin la’ós fallansu ida, maibé iha rezultadu misteriozu ida. Hanesan trigu musan ne’ebé, monu ba rai, la husik mesak, maibé mate no sei fo fuan.
Jezús, mós, preokupa ho dalan ida ne’ebé parese lori de’it ba mate no rohan. Maibé nia mós konvensidu katak só moris ne’ebé lakon tanba domin maka ikusmai hetan. Iha-ne’e maka iha esperansa loloos: la’ós iha tentativa atu evita moras, maibé iha fiar katak, maski iha fuan terus nian ne’ebé la justu liu, iha fini moris foun nian.
No oinsá ho ita? Dala hira mak ita defende ita-nia moris, ita-nia planu sira, ita-nia serteza sira, sein realiza katak, hodi halo nune’e, ita hela mesak. Lójika Evanjellu nian diferente: só buat ne ebé fó buras, só domin ne ebé sai gratuita mak bele restaura konfiansa maski iha ne ebé buat hotu parese lakon.
Evanjellu Marcos nian mós haktuir mai ita kona-ba joven ida ne’ebé, bainhira ema kaer Jezús, nia halai ho isin-tanan (Markus 14:51). Ida-ne’e maka imajen ida ne’ebé enigmátiku maibé evokativu tebes. Ita mós, iha ita-nia tentativa atu tuir Jezús, esperimenta momentu sira bainhira ita hetan kaer la ho kuidadu no hasai ita-nia serteza sira. Momentu sira-ne’e mak susar liu, bainhira ita hetan tentasaun atu abandona dalan Evanjellu nian tanba domin parese viajen imposivel ida. Maibé, ne’e maka joven ida, iha Evanjellu nia rohan, ne’ebé fó sai moris-hi’as ba feto sira, la’ós ona isin-tanan, maibé hatais roupa mutin.
Ida-ne’e mak ita-nia fiar nia esperansa: ita-nia salan sira no ita-nia ezitasaun sira la impede Maromak atu perdua ita no restaura ita-nia hakaran atu kontinua tuir nia, hodi fó kbiit mai ita atu saran ita-nia moris ba ema seluk.
Maun-alin doben sira, mai ita mós aprende atu saran an ba Aman nia vontade di’ak, hodi husik ita-nia moris sai resposta ba buat di’ak ne’ebé ita simu ona. Iha moris, laiha sentidu atu kontrola buat hotu. To’o ona atu hili atu hadomi ho livre loron-loron. Ida-ne’e mak esperansa loos: hatene katak, maski iha nakukun provasaun nian, Maromak nia domin sustenta ita no husik fuan moris rohan-laek nian sai tasak iha ita-nia laran.
Fonte: Vatican.va
