{"id":14,"date":"2012-05-03T21:45:22","date_gmt":"2012-05-03T19:45:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/?p=14"},"modified":"2012-05-03T21:45:22","modified_gmt":"2012-05-03T19:45:22","slug":"kolonializmu-portugal-nia-rohan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/kolonializmu-portugal-nia-rohan\/","title":{"rendered":"Kolonializmu Portug\u00e1l nia rohan"},"content":{"rendered":"<p style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Portug\u00e1l nia forma ukun kahur governasaun diretu no la diretu. Sira ukun populasaun nu\u2019udar lubun ida liuhusi estrutura pod\u00e9r tradision\u00e1l, la uza funsion\u00e1riu p\u00fabliku koloni\u00e1l. Modelu governasaun hirak-ne\u2019e la book sosiedade timoroan tradision\u00e1l. Revolusaun Portug\u00e1l nian iha 1974 (\u201cRevolu\u00e7\u00e3o dos Cravos\u201d) marka in\u00edsiu husi prosesu dezkolonizasaun Timor nian no kol\u00f3nia sira seluk; hafoin ne\u2019e, Governad\u00f3r portug\u00e9s, M\u00e1rio Lemos Pires, f\u00f3 sai ba p\u00fabliku kona-ba planu atu f\u00f3 independ\u00e9nsia ba kol\u00f3nia. Iha tempu ne\u2019eb\u00e1, iha planu ida atu hala\u2019o eleisaun jer\u00e1l hodi define estatutu independ\u00e9nsia iha 1978. Iha 1975, konflitu ida mosu entre partidu rua, FRETILIN (Frente Revolusion\u00e1riu ba Libertasaun Timor-Leste nian) no Uniaun Demokr\u00e1tika Timorense (UDT). Indon\u00e9zia uza funu siv\u00edl nu\u2019udar oportunidade atu hah\u00fa kedas kampa\u00f1a dezestabilizasaun tanba sira hakarak ka\u2019er kol\u00f3nia Timor. Nune\u2019e, Indon\u00e9zia hala\u2019o beibeik atake ba Timor portug\u00e9s husi Timor indon\u00e9ziu, iha parte osident\u00e1l. Entretantu, FRETILIN hametin nia kontrolu ba Timor portug\u00e9s. Iha 28 Novembru, 1975, Fretilin halo proklamasaun independ\u00e9nsia husi Tim\u00f3r portug\u00e9s nu\u2019udar \u201cRep\u00fablika Demokr\u00e1tika Timor-Leste nian\u201d ka \u201cRep\u00fablica Democr\u00e1tica de Timor-Leste\u201d (RDTL). Maib\u00e9 liberdade nia durasaun lad\u00fan naruk. Hafoin loron sia, Indon\u00e9zia tama iha Timor-Leste. Sira-nia r\u00f3-funu to\u2019o iha kapit\u00e1l Dili, no soldadu sira hah\u00fa halo patrulla no oho lider no membru sira husi partidu pol\u00edtiku, hamutuk ho sira-nia fam\u00edlia.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Portug\u00e1l nia forma ukun kahur governasaun diretu no la diretu. Sira ukun populasaun nu\u2019udar lubun ida liuhusi estrutura pod\u00e9r tradision\u00e1l, la uza funsion\u00e1riu p\u00fabliku koloni\u00e1l. Modelu governasaun hirak-ne\u2019e la book [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-14","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c35-timor-leste-nia-istoria-badak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}