{"id":14666,"date":"2019-09-02T09:51:31","date_gmt":"2019-09-02T07:51:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/?p=14666"},"modified":"2019-09-02T09:51:31","modified_gmt":"2019-09-02T07:51:31","slug":"nota-pastoral-ba-jubileu-extraordinario-missionario-no-trigessimo-anos-visita-sao-joao-paulo-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/nota-pastoral-ba-jubileu-extraordinario-missionario-no-trigessimo-anos-visita-sao-joao-paulo-ii\/","title":{"rendered":"Nota Pastoral ba Jubileu Extraordin\u00e1rio Mission\u00e1rio no  Trig\u00e9ssimo anos Visita S\u00e3o Jo\u00e3o Paulo II"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Cover-CET.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-14668 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Cover-CET-300x67.png\" alt=\"\" width=\"369\" height=\"83\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>NOTA PASTORAL CONFER\u00caNCIA EPISCOPAL TIMORENSE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>Ba Jubileu Extraordin\u00e1rio Mission\u00e1rio no<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>Trig\u00e9ssimo anos Visita S\u00e3o Jo\u00e3o Paulo II, iha Outubro 2019<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>Jubileu Extraordin\u00e1rio Miss\u00e3o nian<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1.\u00a0 Santo Padre Francisco declara ona Jubileu Extraordin\u00e1rio Miss\u00e3o nian ba Fulan Outubro 2019. Declara\u00e7\u00e3o ne\u2019e hatalin ho Carta Apost\u00f3lica Maximum Illud Papa Bento XV nian iha tinan 100 liu ba (30 Novembro 1919) kona ba moris miss\u00e3o iha Cristo nia Kreda. Santo Padre mos convida no fo biban ba Igreja local sira atu celebra Miss\u00e3o ne\u2019e tuir sira nia necessidade no kbiit. Hat\u00e1n ba convoca\u00e7\u00e3o chefe Igreja Universal ne\u2019e, ami Bispo sira iha TimorLeste hakarak fo hatene ba povo Cat\u00f3lico tomak iha Timor Leste atu Celebra Jubileu Extraordin\u00e1rio ne\u2019e iha fulan tolu nia laran, Agosto, Setembro no Outubro 2019. Hamutuk ho Santo Padre, iha biban ne\u2019e ami hakarak tebesatu povo Maromak nian, liu-liu hirak be simu ona Batismo bele hetan acesso boot liu no barak liu hodi aprende, expressa no sasin sira nia Fiar nu\u2019udarparte housi miss\u00e3o neb\u00e9 Cristo haruka hala\u2019o; atu nune\u2019e sira bele moris no hamoris sira nia knaar mission\u00e1ria.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kreda moris atu sasin Evangelho<\/strong><\/p>\n<p>2. Kreda Cat\u00f3lica la moris sem knaar haklaken (martyria). Knaar ne\u2019e hah\u00fa ho ita Na\u2019i Jesus nia moris, terus-mate no ninia moris-hi\u2019as atu halo mundo tomak hetan duni maksoin. Jesus rasik bolu ita atu hala\u2019o ninia knaar ne\u2019e:\u201cImi ba mundo tomak, haklaken Lia-maksoin ba criatura hotu-hotu\u201d (Mc 16,15). Cristo nia miss\u00e3o, sai ita nia miss\u00e3o. Ita hola parte tomak iha ninia knaar maksoin.Tamba ne\u2019e mak S.Paulo barani dehan: \u201cMalisan mai ha\u2019u se ha\u2019u la haklaken Evangelho.\u201d (1Cor 9,16).Nune\u2019e,Santa Kreda ihaConc\u00edlio Vaticano II, haktuir ihaDeclara\u00e7\u00e3o Ad Genteskona ba atividade mission\u00e1ria Kreda nian num.2 katak, \u201cMiss\u00e3o mak natureza Kreda nian\u201d. Consciente ho ne\u2019e, Papa Francisco iha ita nia tempo ohin insiste, \u201cHa\u2019u lakohi Kreda ida hakmatek (de\u2019it); maib\u00e9 sim, Kreda ida mission\u00e1ria\u201d. (Set.2016).<\/p>\n<p>3. Amo Papa Bento XV bolu Kreda tomak atu tau aten\u00e7\u00e3o ba liafuan Miss\u00e3o Cristo nian ne\u2019e, neb\u00e9 sai Kreda tomak nia knaar. Ita labele considera knaar miss\u00e3o mai ita an rasik ka ba grupo ida ne\u2019e ka ida neb\u00e1 nia knaar de\u2019it. Knaar mission\u00e1rio la conhece ra\u00e7a, la conhece cor, la conhece grupo, la conhece bandeira na\u00e7\u00e3o ida ne\u2019e ka ida neb\u00e1. Crist\u00e3o hotu be simu ona Batismo simu mos knaar ne\u2019e (Cf. Maximum Illud, n.11). Nune\u2019e, cat\u00f3lico ida neb\u00e9 la sente necessidade atu sasin Evangelho iha ninia moris, la\u2019os cat\u00f3lico di\u2019ak (Cf. Papa Francisco, Julho 2018).<\/p>\n<p>4. Nu\u2019udar Institui\u00e7\u00e3o nebe hato\u2019o Na\u2019i Jesus Makso\u2019i nia hanorin, Kreda tomak iha obriga\u00e7\u00e3o natural atu sasin Cristo nia Evangelho (Ninia hanorin\/doutrina, hakarak, no ninia Moris) ba mundo no iha mundo. Nu\u2019udar Institui\u00e7\u00e3o Na\u2019i nian, Kreda hatene katak nia nakonu ho rikusoin Lalehan no Rai nian, nakonu ho Kbiit no Hakarak Maromak nian. Falta agora lori sai ba ema hotu Soin be Maromak haraik ona ne\u2019e. Ne\u2019e mak knaar martyria, knaar sasin, knaar mission\u00e1ria Kreda tomak nian.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Hotu-hotu halo tuir deit Cristo nia miss\u00e3o<\/strong><\/p>\n<p>5. Sai sasin ba Evangelho mak knaar mission\u00e1rio nian, knaar be Kreda simu husi ninia Maksoi, Jesus. Kreda mak ita hotu neb\u00e9 simu ona Batismo santo. No hirak neb\u00e9,biar seidauk simu Batismo maib\u00e9 hakarak tebes simu Batismo ne\u2019e, hodi participa iha pr\u00e1tica Povo Maromak nian iha moris cat\u00f3lico, no hirak neb\u00e9 buka halo tuir Na\u2019i nia ukun fuan sira no ninia hakarak sira. Hirak ne\u2019e mos Maromak nia povo. No hirak ne\u2019e mak iha obriga\u00e7\u00e3o natural sai sasin Maromak nian iha sira moris.<\/p>\n<p>6. Iha lema Jubileu ne\u2019e hakerek: \u201cBatizado e enviado katak: Hirak nebe simu ona Batismo, Uma Kreda haruka: halao Cristo nia miss\u00e3o iha mundo tomak\u201d. Katak Batismo be ita hetan, lori mos mai ita knaar sasin nian. Ita hala\u2019o knaar nu\u2019udar \u201cenviado\u201d. Ne\u2019e hatudu hanesan Ap\u00f3stolo sira la iha buat ida atu haklaken, nem kbiit atu fo sai, maib\u00e9 sira ko\u2019alia no halo nu\u2019udar ida neb\u00e9 Jesus haruka, nu\u2019udar manu-ain Jesus nian. La iha crist\u00e3o ida neb\u00e9 haklaken nia-an rasik maib\u00e9 hala\u2019o knaar Kreda nian neb\u00e9 simu husi ninia Na\u2019i, Jesus Maksoi. Jesus rasik mak hun no rohan miss\u00e3o nian, Centro refer\u00eancia miss\u00e3o nian. (Papa Francisco, Julho 2018).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Hola consci\u00eancia atu hafoun-an nudar mission\u00e1rio<\/strong><\/p>\n<p>7. Santo Padre Francisco hatudu hela dimens\u00e3o haat atu ita prepara no moris Jubileu Extra\u00f3rdin\u00e1rio Miss\u00e3o nian iha 2019 ne\u2019e. No ita bele kaer nu\u2019udar ita nia matadalan atividade mission\u00e1ria iha Jubileu ne\u2019e:<\/p>\n<ul>\n<li>Hasoru malu ho Jesus be moris iha Kreda liu housi: Eucaristia, Maromak nia Futar-Lia, Ora\u00e7\u00e3o pessoal no Comunit\u00e1ria;<\/li>\n<li>Sasin: santo sira, martyr sira mate tan miss\u00e3o Kreda nian, no fiar nain sira neb\u00e9 sai sasin Kreda nian iha mundo tomak;<\/li>\n<li>Forma\u00e7\u00e3o: b\u00edblica, catequese, espiritualidade no teologia kona ba miss\u00e3o;<\/li>\n<li>Caridade mission\u00e1ria: fo tulun ba sira be halo servi\u00e7o boot kona ba Evangeliza\u00e7\u00e3o no forma\u00e7\u00e3o crist\u00e3 nian iha fatin sira nebe Kreda precisa liu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>8. Dimens\u00e3o hirak ne\u2019e: ora\u00e7\u00e3o, reflex\u00e3o no a\u00e7\u00e3o, nebe nudar atividade hotu iha diocese sira durante Jubileu tenke centrado iha Na\u2019i nia Futar-Lia no iha Eucaristia. Sasin ba Maromak Futar-Lia no celebra Eucaristia bele lori ita sai nuudar maun-alin, no muda ita neneik-neneik hodi bele sai comunidade santa no mission\u00e1ria Cristo nian.<\/p>\n<p>9. Iniciativa no atividade hotu anima\u00e7\u00e3o mission\u00e1ria nian hetan coordena\u00e7\u00e3o husi mandato Amo Papa, liu housi (Congrega\u00e7\u00e3o para a Evangeliza\u00e7\u00e3o dos Povos, katak: Congrega\u00e7\u00e3o nebe tau matan ba Evangeliza\u00e7\u00e3o iha mundo rai klaran). Maib\u00e9 Kreda particular sira iha nivel nacional, no mos nivel diocesano sei hala\u2019o knaar hanesan. Congrega\u00e7\u00e3o nebe tau matan ba Evangeliza\u00e7\u00e3o iha mundo rai klaran, neb\u00e9 iha ita nia rai hanaran MISSIO ho ninia departamento sira (Propaganda Fidei, Inf\u00e2ncia Misison\u00e1ria, S.Pedro Ap\u00f3stolo no Uni\u00e3o Mission\u00e1ria). Nu\u2019udar Papa nia knaar, knaar hirak ne\u2019e mos sai nu\u2019udar Bispo sira no Povo cat\u00f3lico nia knaar.<\/p>\n<p>10. Tamba ne\u2019e ami bolu aten\u00e7\u00e3o atu diocese sira hamosu no hamoris fali Centro Diocesano Mission\u00e1rios (CDM) no Centro movimento mission\u00e1rio iha par\u00f3quia sira, Juventude mission\u00e1ria, Labarik mission\u00e1rio, Laboratorio Mission\u00e1rio (katak: Espa\u00e7o ida nebe atu hanorin kona ba Evangeliza\u00e7\u00e3o hodi hatene MISSIO\/POM nia knaar). Al\u00e9m de par\u00f3quia sira, iha mos Institui\u00e7\u00f5es religiosassira, atu hatudu knaar no Centro Mission\u00e1rio ne\u2019e. Nune\u2019e mos Semin\u00e1rio sira, Institutos, Faculdades Filosofia-Teologia, buka hatama iha curriculo hanorin kona ba atividade missionaria.<\/p>\n<p>11. Kona ba atividade hotu missiona\u00e7\u00e3o neb\u00e9 temi ona iha artigo 7, Nota Pastoral ne\u2019e confia primeiro ba dire\u00e7\u00e3o MISSIO nian atu organiza no prepara mata-dalan, iha colabora\u00e7\u00e3o ho agentes miss\u00e3o nian iha diocese ida-idak. Ami fo hatene mos katak diocese ida-idak sei hatudu fatin especial atu bele halo peregrina\u00e7\u00e3o no bele hetan Indulg\u00eancia Plen\u00e1ria.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>12. Atu manan Indulg\u00eancia Plen\u00e1ria precisa halo tuir recomenda\u00e7\u00e3o hirak tuir mai ne\u2019e:<\/p>\n<ul>\n<li>Halo peregrina\u00e7\u00e3o ba fatin hirak nebe Diocese ida-idak hatudu:<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Diocese Dili<\/strong>: Igreja Catedral, Santu\u00e1rio Fatubessi, Nain Feto Ramelau;<\/p>\n<p><strong>Diocese Baucau<\/strong>: Igreja Catedral, Nossa Senhora Aitara, Santu\u00e1rio Fatumaca, Nain Feto Ariana, Santu\u00e1rio Cristo Rei<\/p>\n<p><strong>Diocese Maliana<\/strong>: Igreja Catedral no Igreja Suai<\/p>\n<ul>\n<li>Condi\u00e7\u00f5es atu manan Indulg\u00eancia:<\/li>\n<\/ul>\n<p>Confessa iha fatin peregrina\u00e7\u00e3o no Eucaristia. Reza Ami Aman, Ave Maria, Gloria e Kredo ba Santo Padre nia inten\u00e7\u00e3o.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>13. Ami hein tebes atu Jubileu Extraordin\u00e1rio Miss\u00e3o nian ne\u2019e sai biban boot gra\u00e7a Maromak nian, neb\u00e9 tama no hafanu ita hotu nia entusiasmo mission\u00e1rio, hodi halo Evangelho la\u2019os de\u2019it haksumik iha ita nia matenek lor-loron, maib\u00e9 ita bele fo sai, bele sasin iha fatin hotu ita ba.<\/p>\n<p>Na\u2019in Feto, Inan Virgem, mahon miss\u00e3o Kreda tomak nian hamutuk ho S. Francisco Xavier no Sta.Terezinha do Menino Jesus, padroeiro miss\u00e3o nian harohan mai ita.<\/p>\n<p>Iha ita rain, ita foti ona mahein miss\u00e3o nian S.Jo\u00e3o Paulo II, Papa mission\u00e1rio nebe visita rai Timor tinan tolu nolu liu ba (10-10-1989), nebe ita sei hanoin data ida ne\u2019e ho celebra\u00e7\u00e3o boot ida iha loron 30 fulan Outubro 2019 iha Taci Tolu. Husu sarani sira nia participa\u00e7\u00e3o iha celebra\u00e7\u00e3o ida ne\u2019e.<\/p>\n<p>Hamutuk ho S\u00e3o Jo\u00e3o Paulo II ninia ora\u00e7\u00e3o ita hotu bele sai sasin Evangelho, nu\u2019udar \u201cmasin rai nian no naroman mundo nian\u201d (Mt 5,13-16).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/assinatura_bispos.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-14667 alignnone\" src=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/assinatura_bispos-300x158.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"158\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/assinatura_bispos-300x158.png 300w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/assinatura_bispos.png 634w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NOTA PASTORAL CONFER\u00caNCIA EPISCOPAL TIMORENSE Ba Jubileu Extraordin\u00e1rio Mission\u00e1rio no Trig\u00e9ssimo anos Visita S\u00e3o Jo\u00e3o Paulo II, iha Outubro 2019 Jubileu Extraordin\u00e1rio Miss\u00e3o nian &nbsp; 1.\u00a0 Santo Padre Francisco declara [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14673,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[751,855,1206],"class_list":["post-14666","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-husi-kreda","tag-jubileu-misionariu","tag-cl38-kreda","tag-papa-joao-paulo-ii-em-timor"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14666"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14666\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}