{"id":15219,"date":"2019-10-20T16:13:02","date_gmt":"2019-10-20T14:13:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/?p=15219"},"modified":"2019-10-20T16:13:02","modified_gmt":"2019-10-20T14:13:02","slug":"foin-sae-finalista-etv-mazzarello-no-vokasaun-moris-nian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/foin-sae-finalista-etv-mazzarello-no-vokasaun-moris-nian\/","title":{"rendered":"Foin-sa&#8217;e finalista ETV Mazzarello no vokasaun moris nian"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Mesquita.jpg\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-15222 alignleft\" src=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Mesquita-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"272\" height=\"181\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Mesquita-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Mesquita-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Mesquita-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Mesquita.jpg 1308w\" sizes=\"(max-width: 272px) 100vw, 272px\" \/><\/a>Venilale \u2013 Ir Maria Luisa Miranda to\u2019o iha komunidade Maria Mazzarello, Venilale iha loraik; foin-sa\u2019e \u201cfinalista\u201d ETV mak simu nia ho knananuk no dansa \u201cEis aqui a Serva do Senhor\u201d, hafoin b\u00e1 iha kapela atu agradese Maromak no harohan ba ninia vizita iha Timor.<\/p>\n<p>Molok hasoru menina sira, nia b\u00e1 vizita uma ne\u2019eb\u00e9 uluk Irm\u00e1n FMA pioneira sira mai hela b\u00e1, katak Se\u00f1or Aleixo no Se\u00f1ora Maria (matebian) nia uma.<\/p>\n<p>Iha enkontru ho foin-sa\u2019e finalista sira ETV S. Maria Mazzarello nian, Ir Maria Luisa husik sira mak halo pergunta no nia hat\u00e1n. Iha pergunta sira ne\u2019eb\u00e9 menina sira husu liuliu kona-ba oins\u00e1 deskobre sira-nia vokasaun, difikuldade sira ne\u2019eb\u00e9 joven sira hasoru uluk no ohin nia diferensa no oins\u00e1 enfrenta; problema relasaun <a href=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV_MLMiranda.jpg\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-15224 alignright\" src=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV_MLMiranda-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"251\" height=\"251\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV_MLMiranda-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV_MLMiranda-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV_MLMiranda-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV_MLMiranda.jpg 943w\" sizes=\"(max-width: 251px) 100vw, 251px\" \/><\/a>seksu livre no abortu.<\/p>\n<p><em><strong>Deskobre vokasaun<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Kona-ba vokasaun, Ir Maria Luisa hateten katak pergunta loos liu mak ne\u2019e: \u201cMaromak hakarak halo saida mai ha\u2019u nia moris?\u201d Tanba \u201cmoris mak prezente, don ida Maromak f\u00f3 mai ita. Laiha ema ida husi ita mak sosa moris iha loja ida. Moris ne\u2019e f\u00f3 nu\u2019udar prezente no pretense ba Ida ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3\u201d.<\/p>\n<p>Uluknanai mak \u201chateke ba an rasik. Tan ne\u2019e importante ko\u00f1ese an rasik: s\u00e1 de\u2019it ha\u2019u-nia kualidade sira, saida mak ha\u2019u gosta halo, s\u00e1 de\u2019it don sira ha\u2019u simu no m\u00f3s saida mak ha\u2019u la gosta halo, no saida mak ha\u2019u la iha kapasidade atu halo?\u201d Hatene tiha ha\u2019u-nia forsa no limitasaun sira, ha\u2019u m\u00f3s buka atu hatene saida mak halo ha\u2019u haksolok. Iha vida sarani iha dalan tolu atu tuir: matrim\u00f3niu, vida konsagrada no vida solteira\u201d. Maib\u00e9 \u201cvokasaun jer\u00e1l mak hadomi no serv\u00ed: serv\u00ed nu\u2019udar inan no feen, serv\u00ed nu\u2019udar konsagrada relijioza, serv\u00ed nu\u2019udar ema solteira\u201d. Iha moris naran de\u2019it ita hili, iha ninia ksolok no susar, no presiza empe\u00f1u. Nune\u2019e, \u201cimportante iha atensaun atu haree ba an rasik no haree ba sorsorin, iha-ne\u2019eb\u00e9 mak ha\u2019u sente dada liu ha\u2019u atu hala\u2019o ha\u2019u-nia moris iha ksolok\u201d. No buat ida importante liu mak \u201chusu Na\u2019i atu f\u00f3 naroman atu komprende Nia bolu ita ba iha-ne\u2019eb\u00e9\u201d. Ida tan mak \u201ciha ema ruma ne\u2019eb\u00e9 ko\u00f1ese ita no ema ne\u2019eb\u00e9 ita bele ko\u2019alia ho no bele tulun ita, orienta ita\u201d. Importante liu atu tau an nafatin atu \u201crona\u201d.<\/p>\n<p>Ir Maria Luisa f\u00f3 ezemplu konkretu ruma hanesan tempu \u201cnamoru\u201d nian la\u2019\u00f3s de\u2019it tempu atu belit ba malu, la\u2019\u00f3s de\u2019it ba emosaun, la\u2019\u00f3s de\u2019it atu pasiar hodi kaer liman, maib\u00e9 atu ko\u00f1ese didi\u2019ak ema ne\u2019e s\u00e9\u2026 tempu atu ko\u00f1ese malu, atu haree oins\u00e1 ita haree ba moris, saida mak ita hakarak husi moris; hanoin val\u00f3r sira, no oins\u00e1 lori b\u00e1 oin fam\u00edlia ne\u2019eb\u00e9 ita hakarak hari\u2019i. Tanba dalabarak ema namora maib\u00e9 la ko\u2019alia kona-ba buat importante sira-ne\u2019e\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Seksu livre no abortu<\/strong><\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/MLMiranda_ETV.jpg\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-15220 alignleft\" src=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/MLMiranda_ETV-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"275\" height=\"183\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/MLMiranda_ETV-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/MLMiranda_ETV-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/MLMiranda_ETV-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/MLMiranda_ETV.jpg 1308w\" sizes=\"(max-width: 275px) 100vw, 275px\" \/><\/a>Foin-sa\u2019e grupu ida husu kona-ba buat ruma ne\u2019eb\u00e9 preokupa sira: \u201cabortu\u201d, rezultadu husi seksu livre. Oins\u00e1 hasoru ida-ne\u2019e? Ir Maria Luisa dehan katak ema ne\u2019eb\u00e9 halo abortu la f\u00f3 val\u00f3r ba nia an rasik. Problema la\u2019\u00f3s bainhira nia halo abortu maib\u00e9 mai molok nia halo abortu. Problema kle\u2019an liu mak <strong>responsabilidade. <\/strong>Ita ida-idak iha responsabilidade ba an rasik, ba ema seluk no ba Maromak. \u201cMolok halo oan ida, ema ne\u2019e foti desizaun ne\u2019eb\u00e9 karik la justu ka la hanoin kona-ba konseku\u00e9nsia sira. Fasil liu atu b\u00e1 ho mane ida, pasa kalan hamutuk, maib\u00e9 la hanoin ba konseku\u00e9nsia sira\u201d. Tan ne\u2019e import\u00e1nsia atu forma an ba repsonsabilidade. Daruak \u201cf\u00f3 val\u00f3r an rasik nu\u2019udar ema no \u00f3-nia isin nu\u2019udar prezente ida Maromak entrega mai ita. Ohin loron parese katak feto nia isin atu halo publisidade no tau iha espozisaun. Ita-nia isin f\u00f3 mai ita atu sai buras no atu serv\u00ed. Nu\u2019udar sarani, ita-nia isin mak \u2018templu Esp\u00edritu Santu nian\u2019. No se ha\u2019u hakarak moris relasaun seksu\u00e1l ha;u tenke hanoin ba konseku\u00e9nsia. Se iha beb\u00e9, ha\u2019u tenke hanoin katak kriatura ne\u2019 pretense ba Maromak, la\u2019\u00f3s ha\u2019u\u201d. \u00a0Ir Maria Luisa husu ba menina sira: \u201cImi hanoin katak ema ne\u2019eb\u00e9 halo abortu nia haksolok iha nia moris?\u201d Nia rasik hat\u00e1n katak \u201clae\u201d, bas\u00e1 iha ninia esperi\u00e9nsia hasoru ema sira-ne\u2019e, \u201cSira moris hodi hanoin nafatin kona-ba labarik ne\u2019eb\u00e9 sira oho. Buat aat liu mak \u00f3 oho kosok-oan ne\u2019eb\u00e9 labele defende an no entrega ba \u00f3-nia isin mak \u00f3 oho fali!\u201d Feto nia isin, feto ida nia fuan, Maromak halo atu tau matan ba moris, la\u2019\u00f3s atu oho. No halo abortu katak oho ema ida ne\u2019eb\u00e9 labele defende an\u201d. Oho ema ita kontra ukun-fuan lima Maromak nia ukun-fuan. Oras-ne\u2019e iha moda atu dehan katak \u201cha\u2019u-nia isin, ha\u2019u nian atu halo buat ne\u2019eb\u00e9 ha\u2019u hakarak\u201d. Maibe ne\u2019e laloos: \u201cbuat ne\u2019eb\u00e9 \u2019o-nia mak responsabilidade koan-ba saida mak \u00f3 halo ba \u00f3-nia isin\u201d, Ir Maria Luisa subli\u00f1a.<\/p>\n<p><strong><em>Joven ohin nia\u00a0karakter\u00edstika\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV.jpg\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-15223 alignright\" src=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"269\" height=\"179\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/welcome_ETV.jpg 1308w\" sizes=\"(max-width: 269px) 100vw, 269px\" \/><\/a>Pergunta husi grupu seluk mak oins\u00e1 diferensa joven ohin nian no joven uluk nian. Tuir Ir Maria Luisa, joven sira nia karakter\u00edstika sempre hanesan, buat ne\u2019b\u00e9 la hanesan mak modalidade moris nian. Problema ida joven ohin nian mak lakohi esforsu todan, hakarak buat kmaan de\u2019it. Papa Francisco dehan ba foin-sa\u2019e sira: \u201cHa\u2019u lakohi imi latan iha sofa leten\u201d. Buat ne\u2019eb\u00e9 akontese mak, \u201cbainhira foin-sa\u2019e to\u2019o iha uma, toba iha kama leten hateke ba telefone, no la hatene saida mak akontese iha li\u2019ur. Ksolok loos la\u2019\u00f3s hateke ba an rasik maib\u00e9 hateke ba ema seluk, No ida-ne\u2019e husu sakrif\u00edsiu\u201d. Uluk ita-nia av\u00f3 sira la iha oportunidade eskola hanesan ita, ohin loron ita iha oportunidade barak. Ne\u2019e m\u00f3s diferensa ida.<\/p>\n<p>Problema seluk mak ema hanoin de\u2019it an rasik. \u201cImi hatene halo selfie loos ka lae? Problema la\u2019\u00f3s halo selfie maib\u00e9 ema barak ohin hateke de\u2019it ba an rasik. No moris hateke ba an rasik de\u2019it la haksolok\u201d.<\/p>\n<p>Maski nune\u2019e, Ir Maria Luisa enfatiza katak problema hotu sai m\u00f3s oportunidade.<\/p>\n<p>Molok remata enkontru, Ir Maria Luisa m\u00f3s husu ba foin-sa\u2019e finalista sira, \u201c<strong>saida mak imi lori husi eskola ida-ne\u2019e?<\/strong>\u201d Sira ne\u2019eb\u00e9 ko\u2019alia hateten katak sira lori la\u2019\u00f3s de\u2019it matenek intelektu\u00e1l no kompet\u00e9nsia profision\u00e1l maib\u00e9 m\u00f3s matenek fuan nian, matenek espiritu\u00e1l, matenek mor\u00e1l, val\u00f3r sira moris nian.<\/p>\n<p>Ikusmai, Ir Maria Luisa konvida sira atu tama iha Asosiasaun Antiga\/u Aluna\/u FMA nian atu bele hametin sira-nia unidade, metin iha val\u00f3r moris ne&#8217;eb\u00e9 sira aprende no tulun malu.<\/p>\n<p>(JG)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Venilale \u2013 Ir Maria Luisa Miranda to\u2019o iha komunidade Maria Mazzarello, Venilale iha loraik; foin-sa\u2019e \u201cfinalista\u201d ETV mak simu nia ho knananuk no dansa \u201cEis aqui a Serva do Senhor\u201d, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15221,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[300,1622],"class_list":["post-15219","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fma-news","tag-dixernimentu-vokasional","tag-vokasaun"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15219"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15219\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}