{"id":16,"date":"2012-05-03T21:04:32","date_gmt":"2012-05-03T19:04:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/?p=16"},"modified":"2012-05-03T21:04:32","modified_gmt":"2012-05-03T19:04:32","slug":"referendu-ba-liberdade","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/referendu-ba-liberdade\/","title":{"rendered":"Referendu ba liberdade"},"content":{"rendered":"<p style=\"color: #000000;\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Iha 30 Agostu, 1999, ho tulun husi Sekret\u00e1riu-Jer\u00e1l ONU nian, Kofi Annan, Timor hala\u2019o konsulta popul\u00e1r hodi Timoroan sira bele hili, liuhusi votu, entre aneksasaun ba Indon\u00e9zia ka independ\u00e9nsia. Timoroan sira maioria \u2013 liu 80% \u2013 vota ba independ\u00e9nsia. Indon\u00e9zia tulun grupu \u201cmilisia ba integrasaun\u201d no forsa armada Indon\u00e9zia nian hat\u00e1n ho viol\u00e9nsia maka\u2019as no sunu infra-estrutura no oho ema barak iha territ\u00f3riu tomak. Populasaun katoluk ida mak forsadu atu halai ba kampu refujiadu iha Timor Osident\u00e1l no rai-kotun seluk besik Timor. Populasaun katoluk ida tan buka hakmahan-fatin iha foho. Ema na\u2019in-1.000 to\u2019o 2.000 mate iha viol\u00e9nsia. Edif\u00edsiu 85% \u2014 inklui neg\u00f3siu-fatin, eskola, rahun hotu. Sira sunu rede-ikan, sobu ka na\u2019ok kamiaun no lori ba Timor Osident\u00e1l, na\u2019ok ka oho karau ne\u2019eb\u00e9 uza atu hala\u2019o serbisu iha to\u2019os. Ho tulun husi Estadus Unidus no Austr\u00e1lia, Konsellu Seguransa Nasoins Unidas nian f\u00f3 autorizasaun ba forsa multinasion\u00e1l (INTERFET), iha estrutura komandu Austr\u00e1lia nia okos, hodi harii fali p\u00e1s no seguransa iha rai-kotun. ONU m\u00f3s hasai operasaun umanit\u00e1riu boot liuhusi kria kondisaun hanesan uma tempor\u00e1riu, ai-han no kuidadu sa\u00fade. Iha 25 Outubru, 1999, Konsellu Seguransa ONU nian estabelese Administrasaun Tranzit\u00f3ria Nasoins Unidas nian ba Timor-Leste (UNTAET) nu\u2019udar operasaun integradu, multidimension\u00e1l hodi mantein p\u00e1s no hodi kaer responsabilidade ba administrasaun Timor nian durante tranzisaun ba independ\u00e9nsia.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Iha 30 Agostu, 1999, ho tulun husi Sekret\u00e1riu-Jer\u00e1l ONU nian, Kofi Annan, Timor hala\u2019o konsulta popul\u00e1r hodi Timoroan sira bele hili, liuhusi votu, entre aneksasaun ba Indon\u00e9zia ka independ\u00e9nsia. Timoroan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-16","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c35-timor-leste-nia-istoria-badak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}