{"id":17920,"date":"2023-10-22T00:00:53","date_gmt":"2023-10-21T22:00:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/?p=17920"},"modified":"2023-10-22T00:00:53","modified_gmt":"2023-10-21T22:00:53","slug":"konese-papa-s-joao-paulo-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/konese-papa-s-joao-paulo-ii\/","title":{"rendered":"Ko\u00f1ese Papa S. Jo\u00e3o Paulo II"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em>Papa Jo\u00e3o Paulo II mate iha 2005. Ho nia, burokrasia vaticana hakat liu tempu, hodi simu ema rihun ba rihun nia lian ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3 sai bainhira ba Roma atu f\u00f3 omenajen ba nia \u00abSantu kedas!\u00bb [Santo subito!]<\/em>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/karol1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17921 alignright\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/karol1-300x157.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"157\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/karol1-300x157.jpg 300w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/karol1-1024x536.jpg 1024w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/karol1-768x402.jpg 768w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/karol1.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Karde\u00e1l Cracovia nian sai Papa iha 22 Outubru 1978, depoizde ninia eleisaun nia kumprimenta sarani sira ho liafuan sira tuirmai: \u00ab<strong>Keta ta&#8217;uk! Loke, loke luan odamatan sira ba Kristu! Loke Estadu sira nia baliza, sistema ekon\u00f3miku sira, kampu luan kultura nian, sivilizasaun nian, dezenvolvimentu nian. Keta ta&#8217;uk! Kristu hatene saida mak iha ema nia laran. Nia mesak de&#8217;it mak hatene!<\/strong>\u00bb.<\/p>\n<p>Ninia pontifikadu naruk liu, intensu no liuliu mision\u00e1riu. Nia halo viajen wain atu bele b\u00e1 hasoru sarani sira iha fatin sira moris b\u00e1 iha mundu tomak no halo sira-nia fiar sai forte no f\u00f3 apoiu ba sira ho prosimidade iha karidade.<\/p>\n<p>Nia nakloke ba di\u00e1logu ho ema hotu, ho modu partikul\u00e1r ho relijiaun sira seluk, iha-ne\u2019eb\u00e9 nia hakarak hasoru iha Assisi, iha 1986, atu harohan hamutuk ba dame iha mundu.<\/p>\n<p>Autorizadu no desizivu iha sen\u00e1riu mundi\u00e1l,\u00a0 tan ne\u2019e mak nia hetan reko\u00f1esimentu ba ninia pap\u00e9l importante hamonu rejime komunista iha Pol\u00f3nia, ninia p\u00e1tria, no iha gal\u00e1ksia sovi\u00e9tika seluk.<\/p>\n<p>Karol Wojty\u0142a moris iha Wadowice, iha Pol\u00f3nia, loron 18 Maiu 1920, oan ikun husi oan na\u2019in tolu. Nia moris ninia inf\u00e1nsia hakmatek iha rai ida hakmatek liu.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/sai-kardeal.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-17922\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/sai-kardeal-300x224.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"224\" \/><\/a>Iha tempu loos, nia simu sakramentu inisasaun krist\u00e1n no matr\u00edkula iha eskola to\u2019o universidade Jagellonica, Cracovia, iha 1938. Tinan tuirmai, tropa sira \u201cReich Datoluk\u201d invade Pol\u00f3nia: liberdade no atividade kultur\u00e1l to\u2019o nia rohan. Universidade sira taka sira-nia odamatan no Wojty\u0142a tenke husik livru no buka serbisu, ne\u2019eb\u00e9 nia hetan uluk liu\u00a0 nu\u2019udar pedreiru no hafoin iha f\u00e1brika k\u00edmika Solvay. Nune\u2019e nia man\u00e1n moris no evita deportasaun ba Alema\u00f1a.<\/p>\n<p>Iha moris klandestina nia kontinua kuda interese kultur\u00e1l, hanesan paixaun ba teatru. Nia gosta reprod\u00fas sena sira no iha 1939 sai at\u00f3r ba obra fab\u00fala \u201cKavaleiru iha tempu fulan nabilan\u201d, ne\u2019eb\u00e9 kompa\u00f1ia esperiment\u00e1l naran \u201cTeatro Rapsodico\u201d halo. Nia m\u00f3s foti estudu l\u00edngua oioin. Vokasaun natubu mosu iha nia fuan, vokasaun saserdot\u00e1l, nune\u2019e nia matr\u00edkula iha kursu formasaun semin\u00e1riu mai\u00f3r klandestinu Cracovia nian iha 1942.<\/p>\n<p>Ninia vokasaun nia orijen husi asidente ida ne\u2019eb\u00e9 kona nia iha Fevereiru 1944. Nia sai serbisu atu b\u00e1 uma mak kamioneta alemaun ida xoke nia. Nia lakon konxi\u00e9nsia: trauma iha ulun ho kanek oioin, kanek ida iha kabaas no hela iha ospit\u00e1l ba semana rua. Nia haree asidente ne\u2019e nu\u2019udar sin\u00e1l Na\u2019i ninia bolun.<\/p>\n<p>Nia koko povu ninia traj\u00e9dia. Iha Agostu 1944, durante revolta Varsavia nian, nia eskapa husi deportasaun. Bainhira Gestapo buka tuir mane sira iha um<a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/tiru.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17923 alignright\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/tiru-300x208.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"208\" \/><\/a>a-uma iha sidade Cracovia nian, Karol konsege subar an iha arsibispu nia uma, no hela iha ne\u2019eb\u00e1 to\u2019o funu remata. Iha kalan 17 Janeiru nian, alemaun sira husik sidade. Iha Pol\u00f3nia no iha Europa, konsege duni liberta an husi nazista ninia ameasa, hah\u00fa moris hikas. Semin\u00e1riu m\u00f3s loke hikas nia odamatan sira no Woytila hah\u00fa fali estudu sira, matr\u00edkula iha fakuldade teolojia nian iha universidade Jagellonica no iha 1 Novembru 1946 simu ordenasaun saserdot\u00e1l.<\/p>\n<p>Padre joven ho promesa di\u2019ak, Superi\u00f3r sira haruka ba Roma atu hodi hetan rezultadu di\u2019ak no hotu ho lisensiatura kursu ida estudu nian. Liutiha tinan rua, iha 1948, ho relat\u00f3r padre Garrigou Lagrange, nia konsege foti dout\u00f3r iha teolojia hodi diskute teze kona-ba doutrina fiar S. Jo\u00e3o da Cruz nian. Fila fali iha nia Rain, nia halo atividade pastor\u00e1l iha par\u00f3kia ruma nune\u2019e m\u00f3s asist\u00e9nsia espiritu\u00e1l ba universit\u00e1riu sira. Iha 1951 foti hikas estudu iha Universidade Kat\u00f3lika iha Lublin, iha-ne\u2019eb\u00e9 hasai lisensiatura ho teze kona-ba posibilidade funda \u00e9tika sarani hah\u00fa husi sistema \u00e9tiku fil\u00f3zofu Max Scheler nian. Tuirmai nia dedika an ba hanorin teolojia mor\u00e1l no \u00e9tika iha semin\u00e1riu Cracovia nian no iha fakuldade teolojia Lublin nian.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Hoassassinu.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-17928\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Hoassassinu-300x206.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"206\" \/><\/a>Nia iha kredensi\u00e1l hotu ba karreira eklezi\u00e1stika. Ain-hakat dahuluk karreira nian mai husi veneravel Pio XII iha 1958 hodi nomeia nia nu\u2019udar bispu auxili\u00e1r Cracovia nian. Papa S. Paulo VI kontinua, hodi nommeia nia arsebispu, iha 1964, iha sidade hanesan no liutiha tinan tolu, foti ba karde\u00e1l. Nia partisipa iha \u201cConc\u00edlio Vaticano II\u201d (1962-1965) hodi f\u00f3 kontribuisaun importante iha elaborasaun konstituisaun\u00a0Gaudium et spes\u00a0no\u00a0Dignitatis humanae.<\/p>\n<p>Iha Cracovia arsebispu Wojty\u0142a tenke hasoru rejime maka\u2019as komunista nian. Nia b\u00e1 kontra ho forsa no korajen, to\u2019o dezafia burokrata sira hodi publika nu\u2019udar epiz\u00f3diu, iha jorn\u00e1l dioseze nian livru sira ne\u2019eb\u00e9 hetan sensura, hanesan \u201cIpotesi su Ges\u00f9\u201d Vittorio Messori nian no \u201cLettera a un bambino mai nato\u201d Oriana Fallaci nian.<\/p>\n<p>Liutiha Papa S. Paulo VI nia mate iha 6 Agostu 1978, nia partisipa iha konklave, ne\u2019ebe hili Albino Luciani, patriarka Venezia nian atu troka, no foti naran Jo\u00e3o Paulo I. Liutiha loron 33, \u201cCappella Sistina\u201d simu karde\u00e1l sira ba konklave foun. Luciani mate tan atake kardi\u00e1ku\u00a0 iha kalan boot.<\/p>\n<p>Ih<a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/hoFidelCatro.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-17924 alignright\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/hoFidelCatro-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"230\" \/><\/a>a 16 Outubru 1978 ahi-suar mutin. Karde\u00e1l sira hili arsebispu Cracovia nian ho de\u2019it tinan 58, Karde\u00e1l Karol Wojty\u0142a ne\u2019eb\u00e9 asume naran Jo\u00e3o Paulo II.<\/p>\n<p>Nia mak Amu-Papa ba dala 264 iha Kreda Kat\u00f3lika no Bispu Roma nian, soberanu daneen Estadu Sidade Vaticana nian. Nia hah\u00fa iha 22 Outubru ninia pontifikadu no minist\u00e9riu \u201cBibi-Atan univers\u00e1l Kreda nian\u201d.<\/p>\n<p>Papa Jo\u00e3o Paulo II mak Papa la\u2019\u00f3s italianu depoizde tinan 455, katak husi Adriano VI (1522-1523) nia tempu, no nia mak Papa polon\u00e9s dahuluk iha ist\u00f3ria \u00a0no dahuluk husi Pa\u00eds ho lian-eslavu. Ninia pontifikadu dura tinan 26, fulan lima no loron sanulu-resin-hitu no ninia pontifikadu naruk liu depoizde s. Pedro no Papa Beatu Pio IX.<\/p>\n<p>Iha Outubru 1978, hamriik iha balkaun sentr\u00e1l Baz\u00edlika Saun Pedro nian no dirije ba sarani lubuk boot iha prasa, nia dehan: \u00ab<strong>Maun no biin-alin doben sira, it-nia laran sei terus ba ita-nia doben liu Papa Jo\u00e3o Paulo I ninia mate. No Karde\u00e1l Eminente sira bolu bispu foun ida Roma nian. Sira bolu husi rai dook ida&#8230;dook, maib\u00e9 besik tan komu\u00f1aun fiar nian no iha tradisaun sarani. Ha\u2019u ta\u2019uk atu simu nomeasaun ida-ne\u2019e, maib\u00e9 ha\u2019u halo iha esp\u00edritu obedi\u00e9nsia nian ba Ita Na\u2019i Jez\u00fas Kristu no iha konfiansa tot\u00e1l na nia Inan, Na\u2019i-Feto Sant\u00edssima. Ha\u2019u labele esplika di\u2019ak iha imi-nian&#8230; ita-nia lian italianu. Se ha\u2019u salu imi sei korrije ha\u2019u. No nune\u2019e mak ha\u2019u aprezenta an ba imi, atu konfesa ita-nia fiar kom\u00fan, ita-nia esperansa, ita-nia konfiansa iha Kristu no Kreda nia Inan, no m\u00f3s atu hah\u00fa filafali iha a no kreda nia dalan, hodi Maromak nia tulun no hodi ema sira nia tulun<\/strong>\u00bb.<a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/ho-Clinton.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-17926 alignright\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/ho-Clinton-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"231\" height=\"231\" \/><\/a><\/p>\n<p>Jo\u00e3o Paulo II husi in\u00edsiu foti asaun pol\u00edtika no diplom\u00e1tika forte hasoru komunizmu no opresaun pol\u00edtika, no konsideradu nu\u2019udar arkitetu ida m\u00f3s ba sistema sosailizmu re\u00e1l ninia kolapsu\/monu, kontorla husi Uniaun Sovi\u00e9tika. Nia hafunu teolojia libertasaun nian, hodi intervein beibeik iha okaziaun iha-ne\u2019eb\u00e9 membru balun kleru nian hakbesik an ba sujeitu pol\u00edtiku sira \u00e1rea marxista nian. Nia hatudu liman ho ameasa kontra Augusto Cardenal, monje laran-maus no poeta Venezuela nian, espoente teolojia libertasaun nian, ema ida\u00a0moris iha rejime komunista nia okos, no nakonu ho marxismu revolusion\u00e1riu.<\/p>\n<p>Nia iha atensaun ba foin-sa\u2019e sira, no joven sira m\u00f3s f\u00f3 atensaun ba nia hodi akompa\u00f1a no f\u00f3 apoiu ba nia ho sira-nia entuziazmu, liuliu iha faze ikus nia moris nian, iha-ne\u2019eb\u00e9 nia sai fraku tan idade no moras. Dalaruma desididu, hanesan iha Valle dei Templi iha Agrigento (It\u00e1lia), bainhira hodi dirije ba mafiozu sira ho liafuan maka\u2019as, nia invoka Maromak nia laran-nakali hasoru sira, se sira la konverte an.<\/p>\n<p>Aleinde ne\u2019e, nia estigmatiza kapitalizmu no konsumizmu lah\u00f3 freiu, nu\u2019udar anti-teze ba babukak justisa sosi\u00e1lnian, kauza ba dezigualdade entre povu sira no hakanek ema nia dignidade. Nina pontifikadu, husi sorin doutrin\u00e1l, mak konservat\u00f3riu maka\u2019as; iha kampu mor\u00e1l nia firme kontra abortu no eutan\u00e1zia no konfirma aprosimasaun tradision\u00e1l kreda nian ba seksualidade umana, ba selibadu eklezi\u00e1stiku no saserd\u00f3siu femininu.<\/p>\n<p>Nia halo viajen 104 iha mundu tomak no haree ema lubun-boot nia partisipasaun. Iha It\u00e1li ania halo vizita pastor\u00e1l 146; nu\u2019udar Bispu Roma<a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/hoMadreTeresa.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-17925 alignleft\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/hoMadreTeresa-255x300.jpg\" alt=\"\" width=\"222\" height=\"261\" \/><\/a> nian, nia vizita par\u00f3kia 317. Ho viajen apost\u00f3lika sira-ne\u2019e, Jo\u00e3o Paulo II halo dist\u00e1nsia naruk liu Papa sira seluk tau hamutuk. Atividade boot kontaktu nian ida-ne\u2019e ema barak interpreta nu\u2019udar sin\u00e1l intensaun s\u00e9ria atu hari\u2019i ponte relasionamentu nian entre nasaun no relijiaun lahanesan. Iha sin\u00e1l ekumenizmu nian,nu\u2019udar pontu firme ninia papadu nian.<\/p>\n<p>Kona-ba relasionamentu ho It\u00e1lia, ninia viajen sira tau \u00e9nfaze atu haketak aspetu pol\u00edtiku husi relijiozu, nu\u2019udar nia rasik subli\u00f1a, liutiha tinan rua revizaun ba \u201cPatti Lateranensi\u201d, iha 1986, iha Forl\u00ec, hodi f\u00f3 hanoin katak Papa Pio IX m\u00f3s vizita sidade ne\u2019e nu\u2019udar xefe Estadu nian: \u201cHusi momentu ne\u2019e, situasaun pol\u00edtika muda kle\u2019an, no ho Kreda reko\u00f1ese ho modu ofisi\u00e1l\u201d.<\/p>\n<p>Papa Wojty\u0142a beatifika no kanoniza ema barak liufali Amu-Papa sira seluk, tanba nia halakon of\u00edsiu Promotor Fidei\u00a0(ko\u00f1esidu nu\u2019udar \u201cAdvogadu Diabu nian\u201d). Nune\u2019e halo fasil prosesun refere: ema sira ne\u2019eb\u00e9 nia beatifika hamutuk 1338 no sira ne\u2019eb\u00e9 nia kanoniza hamutuk 482, enkuantu ninia predeses\u00f3r sira iha s\u00e9kulu haat nia laran proklama de\u2019it santu 300.<\/p>\n<p>Nia simu naran \u201cMaromak nia atleta\u201d tanba ninia paixaun desportiva sira: nia halo \u2018skii\u2019, hean roo, nani, futeb\u00f3l no hadomi foho, no pratika desportu to\u2019o bainhira ninia sa\u00fade permite.<\/p>\n<p>Ba foin-sa\u2019e sira nia hahu iha 1985 Loron Mundi\u00e1l Juventude nian. Nia prezente ba dala 19 iha Eventu ne\u2019e iha parte oioin mundu nian. Ho foin-sa\u2019e tokon ba tokon nia <a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/tebe-bola.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-17927 alignright\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/tebe-bola-226x300.jpg\" alt=\"\" width=\"198\" height=\"262\" \/><\/a>partisipasaun ho entuziazmu , ho Maromak nia Liafuan ne\u2019eb\u00e9 dada dia no Papa Jo\u00e3o Paulo II haklaken.<\/p>\n<p>Epiz\u00f3diu ida marka kle\u2019an ninia isin no esp\u00edritu mak atentadu iha-ne\u2019eb\u00e9 nia sai v\u00edtima iha loron 13 Maiu 1981, iha Prasa S. Pedro. Killer T\u00farquia, Mehmet Ali Agca nian mak tiru nia. Kona-ba s\u00e9 mak tau kilat iha nia liman atu oho Amu-Papa, to\u2019o agora seidauk hatene loloos.<\/p>\n<p>Amu-Papa tenke liuhusi sirurjia difisil, ho tiru ne\u2019eb\u00e9 hakanek nia. Nia salva tanba de\u2019it intervensaun husi Na\u2019i-Feto, ne\u2019eb\u00e9 mosu iha F\u00e1tima, iha 13 Maiu 1917. Liutiha tinan ida, bainhira di\u2019ak, Amu-Papa Jo\u00e3o Paulo II b\u00e1 F\u00e1tima, Portugal atu agradese Virjen Santa no tau bala musan iha Na\u2019i-Feto nia koroa.<\/p>\n<p>Nia haree akontesimentu ne\u2019eb\u00e9 kona nia ho koinsid\u00e9nsia ruma no tanba nia hatene segredu ikus F\u00e1tima nian, nia haree nia an nu\u2019udar bispu ho hatais mutin ne\u2019eb\u00e9 ema oho mate, tuir Na\u2019i-Feto nia revelasaun ba Bibi-Atan ki\u2019ik-oan sira.<\/p>\n<p>Maski moras la\u2019o b\u00e1 oin, nia moris ho intensidade no entuziazmu, preparasaun ba mil\u00e9niu datoluk no delebrasaun Jubilei 2000, hodi promove selebrasaun nonoot no inisiativa sira, atu bele lori renovasaun espiritu\u00e1l ba Kreda. Tuirmai nia haklaken tinan marianu no tinan eukaristia nian.<\/p>\n<p>Nota do<a href=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Papa_SJoaoPauloII.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-17933 alignleft\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Papa_SJoaoPauloII-220x300.jpg\" alt=\"\" width=\"215\" height=\"293\" \/><\/a>minante ninia pontifikadu no ninia intervensaun sira-nian mak evanjelizasaun ba sira ne\u2019eb\u00e9 seidauk ko\u00f1ese Kristu nia Evanjellu nia furak, no re-evanjelizasaun ba sira ne\u2019eb\u00e9 lakon atrasaun ba \u00a0evanjellu. Buat hotu akompa\u00f1a ho fiar peso\u00e1l kle\u2019an, devosaun oan nian ba Na\u2019i nia Inan no domin boot ba maluk sira, liuliu ba sira ne\u2019eb\u00e9 fraku liu, labarik, katuas-ferik no moras sira, iha-ne\u2019eb\u00e9 nia rasik liu husi fileira ne\u2019e iha parte ikus ninia moris nian, hodi oferese ezemplu umanu liu no nabilan \u00a0rezist\u00e9nsia no korajen atu buka sentidu ba terus ne\u2019eb\u00e9 akompa\u00f1a ema ida-idak nia moris.<\/p>\n<p>Jo\u00e3o Paulo II mate iha Vaticano, iha pal\u00e1siu apost\u00f3liku, loron 2 Abr\u00edl 2005. Karde\u00e1l Leonardo Sandri, nu\u2019udar substitutu Sekret\u00e1ria Estadu nian mak anunsia ba mundu tomak no ba ema rihun ba rihun ne\u2019eb\u00e9 ba harohan iha iha Prasa S. Pedro, Amu-Papa nia mate: \u00abMaun no biin-alin doben sira, iha oras 21.37, ita-nia Santu Padre doben liu Jo\u00e3o Paulo II fila hikas ba Aman nia Uma, ita harohan ba nia\u00bb. Tuir kedas an\u00fansiu hananu Salve Regina no sinu sira Baz\u00edlika S. Pedro nian nalian lutu nian.<\/p>\n<p>Iha nia kaixaun nian, espoin iha S. Pedro, liu fileira peregrinu millaun 3.<\/p>\n<p>Iha 1 Maiu 2011 Bento XVI proklama nia nu\u2019udar beatu no nia festa tinan-tinan marka ba 22 Outubru, loron ninia posse nian; iha ist\u00f3ria Kreda nian, nunka akontese katak Amu-Papa suses\u00f3r foti ninia predeses\u00f3r ba beatu. Papa Francisco kanoniza nia iha 27 Abr\u00edl, hamutuk ho Papa Jo\u00e3o XXIII.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Papa Jo\u00e3o Paulo II mate iha 2005. Ho nia, burokrasia vaticana hakat liu tempu, hodi simu ema rihun ba rihun nia lian ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3 sai bainhira ba Roma atu f\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17936,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[779,1359],"class_list":["post-17920","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-santu-no-beatu","tag-karol-wojtyla","tag-s-joao-paulo-ii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17920","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17920"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17920\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}