{"id":31114,"date":"2025-11-27T15:28:33","date_gmt":"2025-11-27T06:28:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/?p=31114"},"modified":"2025-11-27T15:28:33","modified_gmt":"2025-11-27T06:28:33","slug":"catequese-papa-leao-xiv-maromak-apoia-umanidade-maski-funu-no-diskriminasaun-hanehan-ita","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/catequese-papa-leao-xiv-maromak-apoia-umanidade-maski-funu-no-diskriminasaun-hanehan-ita\/","title":{"rendered":"Catequese Papa Le\u00e3o XIV: \u201cMaromak apoia umanidade maski funu no diskriminasaun  hanehan ita\u201d."},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-31118 size-full\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-7-1.jpeg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"422\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-7-1.jpeg 750w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-7-1-300x169.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/p>\n<p><em>Maun alin doben sira, bomdia no benvindu!<\/em><\/p>\n<p>Kristu nia P\u00e1skua f\u00f3 naroman ba mist\u00e9riu moris nian no permite ita atu hateke ba nia ho esperansa. Ida-ne&#8217;e la&#8217;\u00f3s sempre f\u00e1sil ka klaru. Moris barak, iha parte hotu-hotu mundu nian, mosu <strong>serbisu maka&#8217;as<\/strong>, <strong>todan<\/strong>, <strong>nakonu ho problema no obst\u00e1kulu sira atu ultrapasa<\/strong>. Maib\u00e9, ema simu <strong>moris nu\u2019udar prezente ida<\/strong>: sira la husu ida-ne\u2019e, sira la hili ida-ne\u2019e, sira esperimenta ida-ne\u2019e iha ninia mist\u00e9riu husi loron dahuluk to\u2019o loron ikus. Moris iha ninia espesifisidade estraordin\u00e1ria: oferese mai ita; ita labele f\u00f3 ida-ne&#8217;e ba ita-nia an rasik, maib\u00e9 ida-ne&#8217;e tenke hetan tau matan beibeik: ida-ne&#8217;e presiza mantein ida-ne&#8217;e ho kura, dinamica ida, proteje no revitaliza ida-ne&#8217;e.<\/p>\n<p>Bele dehan katak kestaun moris nian maka pergunta ida ne&#8217;eb\u00e9 maka&#8217;as liu iha fuan umanu. Ita tama iha ezist\u00e9nsia la hodi halo buat ida atu deside ida-ne&#8217;e. Husi evid\u00e9nsia ida-ne&#8217;e, pergunta sira tempu tomak nian suli hanesan mota ne&#8217;eb\u00e9 suli maka&#8217;as: s\u00e9 maka ita? Ita mai husi ne\u2019eb\u00e9? Ita atu ba ne\u2019eb\u00e9? Saida maka signifikadu ikus liu hosi viajen tomak ida-ne&#8217;e?<\/p>\n<p>Moris, tuir loloos, invoka sensu ida, diresaun ida, esperansa ida. No esperansa atua hanesan impulsu klean ne&#8217;eb\u00e9 halo ita la&#8217;o ba oin hosi difikuldade sira, ne&#8217;eb\u00e9 halo ita la rende iha viajen nia susar, ne&#8217;eb\u00e9 garante ita katak peregrinasaun ezist\u00e9nsia nian lori ita ba fatin loos. La ho esperansa, moris iha risku atu mosu hanesan par\u00e9nteze ida entre kalan fahe rua, pauza badak ida entre antes no depois ita-nia pasajen iha rai. Hein ba moris, envezde, signifika antesipa destinu, fiar ho serteza saida maka ita seidauk bele haree ka kona, fiar no konfia ita-nia an ba domin Aman ida nian ne&#8217;eb\u00e9 kria ita tanba nia hadomi ita no hakarak ita atu sai haksolok.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-31116 size-full\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-4-2.jpeg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"422\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-4-2.jpeg 750w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-4-2-300x169.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/p>\n<p>Belun doben sira, iha moras ida ne\u2019eb\u00e9 namkari iha mundu: falta konfiansa iha moris. Hanesan ita rezigna an ba destinu negativu, inevitavel ren\u00fansia nian. Risku moris nian la reprezenta ona prezente oportunidade nian, maib\u00e9 desko\u00f1esidu ida, kuaze ameasa ida ne&#8217;eb\u00e9 ita tenke proteje ita-nia an atu nune&#8217;e ita labele hetan deziluzaun. Tanba ne&#8217;e, aten-barani atu moris no hamosu moris, atu f\u00f3 sasin katak Maromak maka exel\u00e9nsia &#8220;hadomi moris nian&#8221;, hanesan Livru Sabedoria nian afirma (11:26), maka bolun ida ne&#8217;eb\u00e9 urjente liut\u00e1n ohin loron.<\/p>\n<p>Iha Evanjellu, Jez\u00fas konfirma beibeik ninia preokupasaun atu kura ema moras sira, hadi&#8217;a fali isin no esp\u00edritu sira ne&#8217;eb\u00e9 kanek, no hamoris fali ema mate sira. Hodi halo nune\u2019e, Oan-Mane inkarnadu revela Aman: nia f\u00f3 fali dignidade ba ema sala-na\u2019in sira, f\u00f3 perdaun ba salan sira, no inklui ema hotu, liuliu sira ne\u2019eb\u00e9 dezesperadu, sira ne\u2019eb\u00e9 eskluidu, no sira ne\u2019eb\u00e9 dook husi ninia promesa salvasaun nian.<\/p>\n<p>Hamoris husi Aman, Kristu maka moris no jenera moris ne\u2019ebe laiha rohan, to&#8217;o fo Nia an rasik mai ita, no nia m\u00f3s konvida ita atu f\u00f3 ita-nia moris. Jenera signifika fo moris ba ida seluk. Universu moris sira-nian habelar liuhusi lei ida-ne\u2019e, ne\u2019eb\u00e9 iha sinfonia kriatura nian to\u2019o haburas fafurak ida, ne\u2019eb\u00e9 kulmina iha kopia mane no feto nian: Maromak kria sira tuir ninia ilas rasik no entrega ba sira misaun atu jenera tuir ninia ilas, katak, ba domin no iha domin.<\/p>\n<p>Sagrada Eskritura, husi hahu kedas, revela mai ita katak moris, presizamente iha ninia forma aas liu, ida umana, simu don liberdade nian no sai hanesan drama ida. Nune\u2019e, relasaun umanu sira m\u00f3s marka ho kontradisaun, to\u2019o pontu fratris\u00eddiu. Cain haree nia maun Abel hanesan konkorente ida, ameasa ida, no iha nia frustrasaun, sente inkapasidade atu hadomi no estima nia. Tanba ne&#8217;e laran-moras, no fakar raan <em>(G\u00e9n 4:1-16).<\/em> \u00a0Maibe Maromak nia l\u00f3jika, diferente tebes. Maromak fiel nafatin ba nafatin ba ninia planu domin no moris nian; Nia nunka kole atu apoia umanidade maski, tuir Cain nia ezemplu, nia obedese ba instintu matan-delek viol\u00e9nsia nian iha funu sira, diskriminasaun, rasizmu, no forma oioin eskravidaun nian.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-31117 size-full\" src=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-5-2.jpeg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"422\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-5-2.jpeg 750w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-5-2-300x169.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/p>\n<p>Nune\u2019e <strong>jenera<\/strong> signifika <strong>fiar iha Maromak moris nian no promove umanidade iha ninia espresaun hotu-hotu: uluknanai iha aventura furak maternidade no paternidade nian, maski iha kontestu sosi\u00e1l sira iha-ne&#8217;eb\u00e9 fam\u00edlia sira luta atu lori todan sira moris loroloron nian, dala barak hela iha obst\u00e1kulu sira-nia planu no mehi sira.<\/strong> Iha l\u00f3jika hanesan ne\u2019e, jenera mak kompromete ba ekonomia ida ne\u2019eb\u00e9 bazeia ba solidariedade, atu buka bem-kom\u00fan ne\u2019eb\u00e9 ema hotu goza hanesan, respeita no tau matan ba kriasaun, oferese konfortu liuhosi rona, prezensa, no tulun konkretu ne\u2019ebe la ego\u00edsta.<\/p>\n<p>maun-alin sira, Jez\u00fas Kristu nia Moris-Hi\u2019as mak forsa ne\u2019eb\u00e9 sustenta ita iha dezafiu ida-ne\u2019e, maski iha ne\u2019eb\u00e9 nakukun aat nian halo nakukun ita-nia fuan no neon. Bainhira moris sente hanesan paradu, blokadu iha ne\u2019e mak Na&#8217;i Moris-Hi&#8217;as liu nafatin, to&#8217;o tempu nia rohan, no la&#8217;o hamutuk ho ita no ba ita. Nia mak ita-nia esperansa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Fonte: Vatican.Va<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maun alin doben sira, bomdia no benvindu! Kristu nia P\u00e1skua f\u00f3 naroman ba mist\u00e9riu moris nian no permite ita atu hateke ba nia ho esperansa. Ida-ne&#8217;e la&#8217;\u00f3s sempre f\u00e1sil ka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31119,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"10","parallax":"1","layout":"no-sidebar-narrow","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"\ud835\udd38\ud835\udd66\ud835\udd55\ud835\udd5a\u00e9\ud835\udd5f\ud835\udd64\ud835\udd5a\ud835\udd52 \ud835\udd5b\ud835\udd56\ud835\udd63\u00e1\ud835\udd5d \u2119\ud835\udd52\ud835\udd61\ud835\udd52 \ud835\udd43\ud835\udd56\u00e3\ud835\udd60 \ud835\udd4f\ud835\udd40\ud835\udd4d, \u2119\ud835\udd63\ud835\udd52\ud835\udd64\ud835\udd52 \ud835\udd4a\u00e3\ud835\udd60 \u2119\ud835\udd56\ud835\udd55\ud835\udd63\ud835\udd60 \ud835\udd5f\ud835\udd5a\ud835\udd52\ud835\udd5f \ud835\udd42\ud835\udd66\ud835\udd52\ud835\udd63\ud835\udd65\ud835\udd52-\ud835\udd57\ud835\udd56\ud835\udd5a\ud835\udd63\ud835\udd52, \ud835\udfda\ud835\udfde \u2115\ud835\udd60\ud835\udd67\ud835\udd56\ud835\udd5e\ud835\udd53\ud835\udd63\ud835\udd66 \ud835\udfda\ud835\udfd8\ud835\udfda\ud835\udfdd"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1773],"class_list":["post-31114","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-husi-kreda","tag-audensia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31120,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31114\/revisions\/31120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}