{"id":31616,"date":"2026-06-30T16:04:55","date_gmt":"2026-06-30T07:04:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/?p=31616"},"modified":"2026-06-30T16:04:55","modified_gmt":"2026-06-30T07:04:55","slug":"enkontru-pastoral-juvenil-inspetoria-tintimor-indonesia-formasaun-no-avalisaun-trimestral","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/enkontru-pastoral-juvenil-inspetoria-tintimor-indonesia-formasaun-no-avalisaun-trimestral\/","title":{"rendered":"Enkontru Pastoral Juvenil  Inspetoria \u201cTIN\u201d(Timor- Indonesia) : Formasaun no avalisaun trimestral"},"content":{"rendered":"<p>Enkontru Ambitu Pastoral Juvenil\u00a0 Inspetoria Santa Maria Domenica Mazarello Timor -Indonesia \u201cTIN\u201d, realiza loron 28 junho 2026 iha uma provincial FMA Comoro, oras tuku 9.30 &#8211; 14.00. Membru equipa Ambitu Pastoral Juvenil \u201cTIN\u201d.<\/p>\n<p>Objetivu prinsipal husi enkontru Pastoral ida ne\u2019e mak formasaun Ambitu nian ne\u2019eb\u00e9 marka nanis ona iha programa inspetoria nian. Formasaun ba sorumutu ne\u2019e sei partilha kona ba Kongresu profesor sira nivel CIAO eskola nian, ne\u2019eb\u00e9 realiza husi loron 15 at\u00e8 21 Maiu iha Japaun. Ho motivu tamba membru balun husi ambitu mak partisipa. Objetivu daruak husi Enkontru pastoral mak realiza avalisaun ba atividade Pastoral ne\u2019eb\u00e9 programa ona iha programasaun inspetoria ba tinan 2026 nian. \u00a0Objetivu datolu mak tulun atu kontinua lori ba oin atividade sira ne\u2019eb\u00e9 sei realiza hodi konsidera mos proposta sira ne\u2019eb\u00e9 simu husi visita Canonica Ir. Assunta ninia ba ambitu. Sorumuto ida ne\u2019e halo abertura ho orasaun no leitura espiritual hamutuk kona ba Ensiklika Santo Padre Leo XIV \u201c<em>Magnifica Humanitas\u201d<\/em> dirije husi ir, Julia Fernandes. Nia fo intrudusaun no konvida equipa ambitu atu haklean liu tan Ensiklika refere nudar roman ba aktividade pastoral hodi fo importansia ba \u201cser umano\u201d ne\u2019eb\u00e9 Maromak krea tuir ninia imajen no ilhas hodi tane aas nia valor no respeita nia dignidade hodi proteje umanidade husi teknolojia iha mundo dijital. Hatene ninia vantajen e desvantajen ba ema no hatene diferensia entre EMA no AI; tamba ema iha dignidade, krea tuir imajen no ilhas Maromak nian. Maibe AI ne\u2019e resultadu husi ema nia kapasidade intelektual. Tan ne\u2019e AI bele imita: lian, maibe la bele produz hanesan ita ema. Nune\u2019e aktividade pastoral oin oin buka fo tulun, akompanha no eduka labarik no foinsa\u2019e sira ba beleza \u201cser humano\u201d no ba neon kritiku hodi haburas kapasidade ne\u2019eb\u00e9 hatene tetu no hilin buat nebe positivu no negativu ho matenek no responsabilidade. Momento Formasaun nian,apresenta husi equipa ne\u2019eb\u00e8 tuir kongresu iha Japaun, Ir. Virgilia Mar\u00e7al, profesor Julio Belo no profesor Geraldo da Silva sira ida-idak partilla ba buat ne\u2019eb\u00e9 sira hetan iha Kongresu refere.<\/p>\n<p>Ba dahuluk apresenta husi profesor Julio da Silva, uluk knanain nia esperesa ninia gratidaun boot ba Inspetoria tamba bele konfia no haruka nia partisipa ba Kongreso, oportunidade hodi kapasita an liu tan, hasoru malu ho profesores no madre sira husi kultura no lian oin oin, halo nia sente orgulhu katak Inspetoria Timor mos ho ninia orijinalidade marka presenza hodi partilha no fahe misaun salesiana hanesan ho Nasaun sira seluk. Maske hetan dezafiu maibe nia esforsu an hodi hakat liu dezafiu sira hodi partilla no aprende. Depois de ninia esperiensia nia partilla kona ba <em>Paktu Global Educativo. <\/em>Argumentu ida ne\u2019e \u00a0la\u2019os buat foun ba nia, tamba iha inspetoria halo ona formasaun ba profesor sira iha ambiente salesiana. Maibe iha okasaun ne\u2019e bele haklean liu tan. Nia partilla fahe ba parte rua: uluk knanain kona ba <em>Paktu global educativo<\/em> no dezafiu sira era dijital nian, Sistema preventivu ho AI iha media sosial.<\/p>\n<p>Koalia kona ba Paktu Global katak akordu ida, kompromisu mundial hodi tau hamutuk forsa atu eduka ema ida ka desenvolve pesoa ida, tamba atu eduka ema ida presisa aldeia ida tomak. Elementu save boot ba paktu uluk knanain mak edukador aprende atu tau labarik sira iha sentru ba atensaun ka labarik iha klaran, edukador foti iniziativa atu kuidadu sira, respeita sira nia dignidade, apresia sira nia kbi\u2019it, kapasita sira nia talentu, hatene rona sira nia lian, sira nia mehi, sira nia tauk, sira nia nesesidade sira no presisa liu hadomi uluk sira no hadomi sira hanesan. Ba nia elementu sira ne\u2019e sei sai dezafiu ba manorin sira, nune\u2019e husi ninia an nia sei buka atu tau ba pratika no partilla iha formasaun sira hodi kapasita an liu tan no sai manorin nebe fo ne\u2019eb\u00e9 hala\u2019o nia kna\u2019ar nudar vokasaun ida la\u2019os deit professional.<\/p>\n<p>Parte daruak kona ba Desafiu Era Dijit\u00e1l tuir Sistema Preventivu ho IA iha M\u00e9dia Sosi\u00e1l, Dezafiu era dijit\u00e1l apresenta katak: Hanoin ba IA, IA m\u00f3s \u00fatil tebes ba manorin no estudante sira hodi kria materi\u00e1l lisaun nian ne&#8217;eb\u00e9 interese, maib\u00e9 nia iha kbiit no iha limitasaun; Teknolojia la iha Fuan, maib\u00e9 ema de&#8217;it mak bele harii personalidade, konxi\u00e9nsia, no esp\u00edritu labarik sira-nian. Tamba ne\u2019e adultu nia prezensa aut\u00e9ntika iha mundu dijit\u00e1l m\u00f3s bele sai prezensa ne\u2019eb\u00e9 significativa (<em>assistenza salesiana<\/em>) no sai presenza ida ne\u2019eb\u00e9 bele eduka hodi \u00a0hanoin ida Kr\u00edtiku. Ba aspetu hanoin kritiku mak manorin sira tenke gasta tempu hodi hanorin foin-sa&#8217;e sira uza teknolojia ho didiak, kritiku, liga nafatin ho \ufb01ar no Razaun<\/p>\n<p>Argumentu datolu husi Profesor Geraldo ne\u2019eb\u00e9 apresenta uluk knanain kona ba Pedagojia ba dame ho abut Asiatiku no daruak mak Sa\u00fade Ment\u00e1l Joven sira-nian nudar Kbi\u2019it Direitus Umanus nian.<\/p>\n<p>Apresenta <em>pedagojia ba dame<\/em> ohin loron hasoru krize prinsip\u00e1l iha eskola modernu sira ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3 prioridade liu ba kompetitividade ekon\u00f3mika duk\u00e9 \u00e9tika, tan ne&#8217;e presiza mudansa atu f\u00f3 fali &#8220;iha&#8221; ka &#8220;fuan&#8221; ba clasroom (sala-de-aula). Presisa tau matan ba Dame, presisa tulun sira atu tau abut edukasaun nian ne\u2019eb\u00e9 metin iha val\u00f3r tradision\u00e1l Azi\u00e1tiku nian kona-ba <em>Armonia<\/em> (balansu ho self\/an rasik, sosiedade, natureza). Ida ne\u2019e presisa tebes implementa Dialogu inter -Religiozu atu jere estudante sira husi relijiaun oin oin no aprendizajen baseia ba fatin atu hametin edukasaun iha ekosistema local. Edukasaun iha Asia fo importansia mos ba meius kontemplativu, tamba hodi utiliza imersaun iha natureza atu harii hakmatek laran nian no &#8220;M\u00fazika ba Dame&#8221; (m\u00fazika kolaborativu) nu&#8217;udar dalan kriativu ida ba armonia sosi\u00e1l. Profesor deskobre katak meio kontemplativu bele tulun tebes estudante sira atu bele mantein hakmatek no silensiu iha aula durante aprendezajem, hatene proteje no tau matan ba natureza nia Beleza ne\u2019eb\u00e9 nudar Nai nia presente ba umanidade.<\/p>\n<p>Husi parte <em>saude mental<\/em> nian apresenta dezafiu sira iha situasaun foinsa\u2019e sira nebe hodi bolu ajente pastoral hodi rona no fo tulun ba sira, tamba ho problema sira sai dezafiu saude mental ne\u2019eb\u00e9 impede netik direitus umanus fundamental. Ida ne\u2019e sai apelu ba ajente pastoral no ema hotu atu kolabora hodi halo advokasia proteje foinsa\u2019e sira husi perigu oin oin. Kongresu remata ho informasaun sira ba atividade eskola CIAO nian sira seluk.<\/p>\n<p>Momentu avaliasaun; fokaliza ba attividade pastoral tuir programasaun Inspetoria nian. Membro ida idak hetan oportunidade hodi apresenta relatorio atividade ne\u2019eb\u00e9 responsabiliza nivel Inspetorial nian iha aspetu posituvu no aspetu sira ne\u2019eb\u00e9 presisa fo atensaun liu tan. Avaliasaun ho klima familiar, ksolok, rona malu, apresia malu no fo aten brani ba malu hodi buka oinsa bele realiza diak liu tan. Attividade pastoral sira mak hanesan Oratorio, Katekese ba labarik no adolexente, Formasaun zonal MJS, animador, Volontariado, Talitakum, Komunidade edukativa, formasaun ba profesores, Eskola, Centro formasaun sira, eskola CIAO, Asosiasaun no ativiadade sira seluk. Ambitu Pastoral Nazional agradese ba komunidade lokal ne\u2019eb\u00e9 kolabora ativamente iha realizasaun sira no fo korajen ba malu atu sai responsavel liu tan ba kna\u2019ar ne\u2019eb\u00e9 ida idak simu nudar bolu hodi kolabora ho Nai nia Kreda tuir estilu Salesiana ho pedagojia sistema preventivu. Enkontru remata ho informasaun sira seluk kona ba data no fatin ba realizasaun Forum MJS, atividade pastoral nivel Parokia, Diocese no nivel \u201cCET\u201d ba trasladasaun Restus mortais Bispo sira nian iha fulan setembru no data ba Jornada Nazional Juventude (Kruz Joven) ne\u2019eb\u00e9 tuir plano sei realiza iha Parokia Remixio no sei entrega ba Parokia Vemase Baucau.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Sr. Julia Fernandes, FMA <\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enkontru Ambitu Pastoral Juvenil\u00a0 Inspetoria Santa Maria Domenica Mazarello Timor -Indonesia \u201cTIN\u201d, realiza loron 28 junho 2026 iha uma provincial FMA Comoro, oras tuku 9.30 &#8211; 14.00. Membru equipa Ambitu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31618,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"10","parallax":"1","layout":"no-sidebar-narrow","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"\ud835\udc6c\ud835\udc8f\ud835\udc8c\ud835\udc90\ud835\udc8f\ud835\udc95\ud835\udc93\ud835\udc96 \ud835\udc68\ud835\udc8e\ud835\udc83\ud835\udc8a\ud835\udc95\ud835\udc96 \ud835\udc77\ud835\udc82\ud835\udc94\ud835\udc95\ud835\udc90\ud835\udc93\ud835\udc82\ud835\udc8d \ud835\udc71\ud835\udc96\ud835\udc97\ud835\udc86\ud835\udc8f\ud835\udc8a\ud835\udc8d \ud835\udc70\ud835\udc8f\ud835\udc94\ud835\udc91\ud835\udc86\ud835\udc95\ud835\udc90\ud835\udc93\ud835\udc8a\ud835\udc82 \ud835\udc7a\ud835\udc82\ud835\udc8f\ud835\udc95\ud835\udc82 \ud835\udc74\ud835\udc82\ud835\udc93\ud835\udc8a\ud835\udc82 \ud835\udc6b\ud835\udc90\ud835\udc8e\ud835\udc8a\ud835\udc8f\ud835\udc88\ud835\udc82\ud835\udc94 \ud835\udc74\ud835\udc82\ud835\udc9b\ud835\udc82\ud835\udc93\ud835\udc86\ud835\udc8d\ud835\udc8d\ud835\udc90 \ud835\udc7b\ud835\udc8a\ud835\udc8e\ud835\udc90\ud835\udc93 -\ud835\udc70\ud835\udc8f\ud835\udc85\ud835\udc90\ud835\udc8f\ud835\udc86\ud835\udc94\ud835\udc8a\ud835\udc82 \u201c\ud835\udc7b\ud835\udc70\ud835\udc75\u201d, \ud835\udc93\ud835\udc86\ud835\udc82\ud835\udc8d\ud835\udc8a\ud835\udc9b\ud835\udc82 \ud835\udc8d\ud835\udc90\ud835\udc93\ud835\udc90\ud835\udc8f 28 \ud835\udc8b\ud835\udc96\ud835\udc8f\ud835\udc89\ud835\udc90 2026 \ud835\udc8a\ud835\udc89\ud835\udc82 \ud835\udc96\ud835\udc8e\ud835\udc82 \ud835\udc91\ud835\udc93\ud835\udc90\ud835\udc97\ud835\udc8a\ud835\udc8f\ud835\udc84\ud835\udc8a\ud835\udc82\ud835\udc8d \ud835\udc6d\ud835\udc74\ud835\udc68 \ud835\udc6a\ud835\udc90\ud835\udc8e\ud835\udc90\ud835\udc93\ud835\udc90, \ud835\udc90\ud835\udc93\ud835\udc82\ud835\udc94 \ud835\udc95\ud835\udc96\ud835\udc8c\ud835\udc96 9.30 - 14.00."},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[1220],"class_list":["post-31616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-c42-pastoral-juvenil","tag-pastoral-juvenil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31616"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31622,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31616\/revisions\/31622"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}