{"id":5411,"date":"2015-09-27T07:48:14","date_gmt":"2015-09-27T05:48:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/?p=5411"},"modified":"2015-09-27T07:48:14","modified_gmt":"2015-09-27T05:48:14","slug":"leitura-instrusaun-redemptionis-sacramentum-kona-ba-santissima-eukaristia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/leitura-instrusaun-redemptionis-sacramentum-kona-ba-santissima-eukaristia\/","title":{"rendered":"Leitura Instrusaun Redemptionis Sacramentum kona-ba Sant\u00edssima Eukaristia"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/fma_2idade.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5414\" src=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/fma_2idade-300x225.jpg\" alt=\"fma_2idade\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/fma_2idade-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/fma_2idade-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/fma_2idade.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Dili \u2013 Irm\u00e1n FMA sira husi grupu segunda idade adulta, iha loron 26 Setembru, halo enkontru formasaun nian kona-ba dokumentu Kreda nian \u201cRedemptionis Sacramentum\u201d ne\u2019eb\u00e9 ko\u2019alia kona-ba \u201cabuzu sira kontra Sant\u00edssima Eukaristia\u201d. \u00a0Dokumentu ne\u2019e mak instrusaun ida \u201cCongrega\u00e7\u00e3o para o Culto Divino e a Disciplina dos Sacramentos&#8221; prepara, iha kolaborasaun ho &#8220;Congrega\u00e7\u00e3o para a Doutrina da F\u00e9&#8221;, trata kestaun lit\u00farjika sira refere ba dixiplina Sakramentu Eukaristia nian iha Kreda Kat\u00f3lika latina. Ne\u2019e hotu atu bele f\u00f3 hanoin filafali no habiit sentidu profundu norma kan\u00f3niku-lit\u00farjika sira, atu sarani sira observa no tau iha pr\u00e1tika. Dokumentu Redemptionis Sacramentum marka no reprova abuzu sira ne\u2019eb\u00e9 hatama iha Kreda, kontra natureza liturjia no sakramentu sira-nian, kontra tradisaun no autoridade Kreda nian.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Leitura Instrusaun <em>Redemptionis Sacramentum<\/em><i>\u00a0<\/i>importante liu, bele dehan obrigat\u00f3ria. Hamutuk ho nia importante liu leitura <em>Instru\u00e7\u00e3o Geral do Missal Romano<\/em>, iha t\u00f3piku sira interese nian. Tuirmai ne\u2019e mak ezemplu ruma abuzu sira akontese iha selebrasaun Eukaristia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Abuzu kom\u00fan ruma iha liturjia<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sarani sira tenke hatene katak iha orasaun ruma ne\u2019eb\u00e9 pr\u00f3priu ezkluzivu amlulik nian. Ezemplu \u201cdoxolojia\u201d: \u201cAman Maromak bele halo hotu-hotu, hodi Kristu&#8230;\u201d, mak parte konkluziva \u201cOrasaun eukar\u00edstika\u201d (parte sentr\u00e1l misa nian). Padre de\u2019it mak bele reza orasaun ne\u2019e. Maski selebrante konvida (\u201chamutuk\u201d) sarani sira tenke hela iha sil\u00e9nsiu no hat\u00e1n, iha fin\u00e1l, &#8220;am\u00e9m&#8221; solene (kf. IGMR 151). Leigu sira m\u00f3s labele reza orasaun dame nian. Amlulik de\u2019it mak reza orasaun ne\u2019e.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Presiza distinge amlulik nia pap\u00e9l husi sarani fi\u00e9l sira-nian iha misa: &#8220;Presiza evita perigu atu halakon komplementaridade entre kl\u00e9rigu sira nia asaun no leigu sira-nian, atu leigu sira-nia tarefa sira la sofre esp\u00e9sie ida \u00abklerikalizasaun\u00bb nian, nune\u2019e m\u00f3s, ministru sagradu sira ne\u2019eb\u00e9 labele asume buat ne\u2019eb\u00e9 pr\u00f3priu leigu sira-nia vida no asaun nian&#8221; (Redemptionis Sacramentum).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Komportamentu inkonveniente sarani sira-nian<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ko\u2019alia, halo barullu, tarutu&#8230; ne\u2019e hotu la halo iha misa, Iha fatin ba buat sira-ne\u2019e. Misa mak Jez\u00fas nia sakrif\u00edsiu iha Kalv\u00e1riu. Ita iha Maromak nia Oan nia sakrif\u00edsiu nia oin! Iha alt\u00e1r, Jez\u00fas saran An ba Aman nu\u2019udar v\u00edtima, ba ita-nia salan sira. Nune\u2019e, ita-nia hahalok iha misa la\u2019\u00f3s ko\u2019alia ba maluk iha sorin, basa liman, atende telefone, tama facebook durante omilia&#8230;<\/p>\n<figure id=\"attachment_5413\" aria-describedby=\"caption-attachment-5413\" style=\"width: 232px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/abuzu-liturjia.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-5413\" src=\"http:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/abuzu-liturjia-232x300.jpg\" alt=\"La hatais paramentu\" width=\"232\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/abuzu-liturjia-232x300.jpg 232w, https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/abuzu-liturjia.jpg 483w\" sizes=\"(max-width: 232px) 100vw, 232px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-5413\" class=\"wp-caption-text\">La hatais paramentu<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Abuzu ruma husi parte selebrante nian<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Amlulik ne\u2019eb\u00e9 halo misa tenke hatais paramentu sira hanesan estabelese iha regra; la\u2019\u00f3s tau de\u2019it estola ba faru baibain nia leten, eh iha \u00e1bitu mon\u00e1stiku nia leten, labele uza xapeu, alt\u00e1r uza kaixote.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Abuzu lit\u00farjiku mak, porezemplu:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">Modifika testu lit\u00farjiku sira &#8211; &#8220;Hapara pr\u00e1tika reprov\u00e1vel iha-ne\u2019eb\u00e9 amlulik sira, eh, di\u00e1konu sira eh leigu sarani sira rasik, modifika no muda, tuir arb\u00edtriu rasik, iha-ne\u2019e eh iha-ne\u2019eb\u00e1, testu sira sagrada Liturjia nian ne\u2019eb\u00e9 sira haklaken. Bainhira halo nune\u2019e, sira lori instabilidade ba selebrasaun sagrada Liturjia no dalabarak adultera sentidu aut\u00e9ntiku Liturjia nian&#8221; (R.S., 59);<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">husu atu sarani sira akompa\u00f1a amlulik iha Orasaun Eukar\u00edstika: &#8211; &#8220;Proklamasaun Orasaun Eukar\u00edstika, ne\u2019eb\u00e9 tuir ninia natureza, mak selebrasaun tomak nia tutun, mak pr\u00f3pria no ezkluziva amlulik nian, tan ninia ordenasaun nia kbiit. Tanba ne\u2019e, abuzu ida mak halo atu parte ruma Orasaun Eukar\u00edstika nian f\u00f3 ba di\u00e1konu mak harohan, ba ministru leigu ida, eh ba sarani ida eh sarani sira hotu hamutuk. Ne\u2019e duni, Orasaun Eukar\u00edstika, iha ninia totalidade, Amlulik de\u2019it mak tenke harohan&#8221; (R.S., 52);<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">interrompe ritu misa nian atu interkala ho orasaun ne\u2019eb\u00e9 la tama iha laran: \u2013 aumenta orasaun kura eh libertasaun nian ne\u2019eb\u00e9 la prev\u00e9 iha missal, hamulak livre sira depoizde konsagrasaun, nst.;<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">entrega omilia ba leigu sira: &#8211; omilia bele hasai husi misa durante semana, maib\u00e9 iha domingu obrigat\u00f3ria no &#8220;baibain, amlulik selebrante rasik mak halo, eh delega ba konselebrante, eh dalaruma, tuir sirkunst\u00e1nsia sira, m\u00f3s ba di\u00e1konu, maib\u00e9 nunka ba leigu ida&#8221; (R.S., 64). Pr\u00e1tika abuziva m\u00f3s troka omilia ho aprezentasaun teatr\u00e1l, sasin partikul\u00e1r sira, nst.;<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">aproveita omilia atu ko\u2019alia kona-ba tema ne\u2019eb\u00e9 la liga ho leitura sira &#8211; &#8220;Hodi halo omilia, sei buka atu leno, iha Kristu, akontesimentu sira moris nian&#8230; keta hamamuk sentidu aut\u00e9ntiku no jenu\u00ednu Maromak nia Liafuan nian, hodi trata de\u2019it tema sira pol\u00edtika nian eh tema profanu sira, eh foti nu\u2019udar fonte ideia sira mai husi movimentu pseudo-relijiozu sira ita-nia tempu nian&#8221; (R.S., 67).<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buat ne\u2019eb\u00e9 haktuir iha leten mak ezemplu ruma de\u2019it, no sei iha selukt\u00e1n. Presiza tau iha neon katak &#8220;ordenasaun sagrada Liturjia nian ne\u2019e kompet\u00e9nsia ezkluziva autoridade eklezi\u00e1stika nian; no ida-ne\u2019e iha S\u00e9 apost\u00f3lika no, iha medida ne\u2019eb\u00e9 lei determina, iha Bispu&#8221; (R.S., 14). Laiha ema ida iha direitu atu &#8220;book&#8221; liturjia, maski nia iha intensaun ne\u2019eb\u00e9 di\u2019ak liu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&#8220;Ministru sira Eukaristia&#8221; nian<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ministru Eukaristia nian mak amlulik. Igreja rekomenda atu la hanaran leigu sira ne\u2019eb\u00e9 tulun amlulik fahe komu\u00f1aun ho \u201cministru Eukaristia nian\u201d, &#8220;ministru estraordin\u00e1riu Eukaristia nian&#8221;, &#8220;ministru espesi\u00e1l Eukaristia nian\u201d. Sira-nia naran mak &#8220;ministru estraordin\u00e1riu sagrada komu\u00f1aun nian&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ministru estraordin\u00e1riu tulun amlulik de\u2019it bainhira iha nesesidade, hanesan ema barak atu komunga, tanba selae misa sai naruk. Selae nat\u00f3n de\u2019it amlulik selebrante.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Norma lit\u00farjika sira bandu m\u00f3s entrega paun eukar\u00edstiku nia baluk ba leigu sira iha momentu Maromak nia Bibi-Oan (R.S., 73). Amlulik de\u2019it mak halo, ida-ne\u2019e no se presiza di\u00e1konu eh amlulik konselebrante.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Presiza tau iha neon katak, leigu sira bele partisipa iha distribuisaun komu\u00f1aun nian ba sarani sira estraordinariamente, iha kondisaun sira hanesan dehan ona iha leten. Ministru estraordin\u00e1riu sagrada komu\u00f1uan nian, aprezenta an ba amlulik bainhira nia komunga ona, simu husi amlulik \u00e1mbula, atu fahe komu\u00f1aun ba sarani sira iha lok\u00e1l sira selebrante hatudu. Hotu tiha distribuisaun, entrega fali \u00e1mbula sira ba amlulik. Konserteza, ministru estraodin\u00e1riu tenke hatais didi\u2019ak, tuir regra ne\u2019eb\u00e9 iha.<\/p>\n<p><strong>Distribuisaun komu\u00f1aun nian<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bele komunga hakneak eh hamriik. Bainhira komunga hamriik, halo uluk jestu rever\u00e9nsia nian, molok simu Sakramentu (R.S., 90). Aleinde ne\u2019e, sarani iha direitu atu hili simu Sagrada komu\u00f1aun iha ibun eh hakarak simu iha liman. Forma tradision\u00e1l komunga nian mak simu diretamente iha ibun. Se prefere simu iha liman, tenke aprezenta an ho liman nakloke, tau ida iha ida seluk nia leten, loke atu simu sagrada komu\u00f1aun. Simu tiha, nia tenke konsumi kedas iha ministru nia oin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ida tan: &#8220;La permite atu sarani sira foti rasik \u00f3stia konsagrada nune\u2019e mos kalix sagradu, nune\u2019e m\u00f3s labele pasa ba malu husi liman ida ba liman seluk&#8221; (R.S., 94). Labele halo distribuisaun komu\u00f1aun tipu self service, katak ida-idak foti \u00f3stia ho nia liman rasik iha \u00e1mbula no f\u00f3 komu\u00f1aun ba nia an rasik. Se distribui komu\u00f1aun iha esp\u00e9sie rua, obrigat\u00f3riu atu f\u00f3 diretamente iha komungante nia ibun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dili \u2013 Irm\u00e1n FMA sira husi grupu segunda idade adulta, iha loron 26 Setembru, halo enkontru formasaun nian kona-ba dokumentu Kreda nian \u201cRedemptionis Sacramentum\u201d ne\u2019eb\u00e9 ko\u2019alia kona-ba \u201cabuzu sira kontra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5412,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[72,930,1314,1333],"class_list":["post-5411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fma-news","tag-abuzu-liturjiku","tag-liturjia","tag-redemptionis-sacramentum","tag-resiklajen-liturjika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5411"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5411\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fmatin.org\/wpn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}