Loron 5 Agostu ba Institutu Filhas de Maria Auxiliadora (FMA) nu’udar data evokativu : bolu hikas fali ba ita nia orijen, atu halakan fila fali beleza karizma saleziana nian no hafoun responsabilidade atu atua iha istória. Ne’e mak aniversáriu ida ne’ebé FMA ida-idak sente klean tebes, iha klima ida festa nian, nakonu ho ksolok no responsabilidade ba idaidak nia vokasaun rasik, misaun edukativa no espirituál ne’ebé entrega ba Kongregasaun no ba komunidade edukativa ida-idak, iha tempu kompleksu ida-ne’e, nakonu ho preokupasaun sira maibé mós ho esperansa no espetativa, tempu foun ida ne’ebé interpela no dezafia.
Hanesan tinan-tinan, Madre Jerál, Ir. Chiara Cazzuola, hato’o ba FMA no Komunidade Edukativa sira ho mensajen ida esprime dezeju no vizinansa nian, sai ponte ida ne’ebé unifika pasadu, prezente no futuru no kria sentidu komuñaun nian hale’u Institutu tomak. Tinan ida-ne’e, mensajen loke ho liafuan afetu no orasaun nian, dirije liuliu ba komunidade sira ne’ebé esperiénsia funu, persegisaun, dezastre naturál no kondisaun prekária sira: espresaun ida besik nian ne’ebé akompaña iha testu tomak.
Hafoin Madre fo hanoin hikas istória orijen sira Institutu nian, hodi subliña oinsá, husi inísiu kedas, manifesta estilu sinodál auténtiku, ne’ebe hahu husi Don Bosco: estilu ida rona nian, diskusaun no dixernimentu nian. Nia hanoin hikas epizódiu ne ebé haktuir iha Memória Biográfika sira: iha Maiu 1871, Don Bosco konvoka Kapítulu Oratóriu nian hodi konsidera pedidu, ne ebé halo husi figura autoridade no benfeitór sira, atu habelar ba labarik-feto sira, ba buat di ak ne ebé halo ba foin-sa e sira. Ida-ne’e mak momentu definitivu ida: Don Bosco la deside mesak, maibé husu ba nia maluk sira atu reflete, reza, no rona. Membru ida-idak hetan konsulta individualmente, no komunidade nia dixernimentu lori ba desizaun universal, ne’ebé Don Bosco rekoñese nu’udar Maromak nia vontade.
Prosesu ida-ne’e aumenta tanba hetan aprovasaun husi Santu Padre Pio IX, ne’ebé konfirma vontade no urjénsia atu harii Institutu feminina ne’ebé hetan inspirasaun husi karizma salezianu. Pasajen ida ne’ebé evidensia dimensaun ekleziál Institutu nia moris nian: obra ne’ebé moris iha Kreda, ho Kreda no ba Kreda.
Mensajen ne’e fo hanoin hikas Don Bosco nia enkontru ho Maria Domingas Mazzarello iha Mornese (AL): “Tinan hitu antes, iha loron 8 fulan-Outubru tinan 1864, Don Bosco simu konvite hosi Padre Domingos Pestarino ba Mornese, durante enkontru ne’eba duni, nia hateken ba labarik-feto ida ho tinan 27 naran Maria Domingas Mazzarello…Don Bosco rekoñese iha nia kapasidade atu asimila ho kriatividade, jeniu no dinamizmu projetu edukastivu ne’ebé koko ona iha Oratóriu Valdocco nian iha Torino.”
Iha loron 5 Agostu 1872, “mehi” ida ne’e sai realidade ho profisaun relijioza husi FMA dahuluk na’in 15 no fundasaun Institutu. Maria Domingas maka ema dahuluk ne’ebé tama nu’udar Filha de Maria Auxiliadora.
Iha ninia omilia iha loron ne’ebá, Don Bosco afirma ho firme katak Institutu mak família relijioza ida «Maria nian tomak», ne’ebé nia hakarak iha Kreda ba edukasaun foin-sa’e mane no feto sira-nian. Lia-loos ida-ne’e konsagra iha Artigu 1 Konstituisaun nian: “Liuhusi don ida Espíritu Santu no ho Maria nia intervensaun direta, Saun João Bosco harii ita-nia Institutu nu’udar resposta salvasaun nian ba foin-sa’e feto sira-nia hakarak kle’an”.
“Madre Mazzarello hatene interpreta karizma salezianu ho impronta tipikamente femininu, ne’ebé karakteriza ho laran-maus, pasiénsia, kriatividade no laran-di’ak, moris ho matenek no simplisidade estraordinária projetu Institutu nian ne’ebé enkarna karizma edukativu femininu.”
Hodi haree ba prezente, Madre liga Institutu nia orijen ba dalan preparasaun ba Kapítulu Jerál XXV, ne’ebé nia tema—“Rahun diak ba imi…: ho forsa profétika karizma nian, misionária komuñaun nian hamutuk ho foin-sa’e sira”—mak bolun ida atu moris “iha lójika evanjélika estilu moris nian ne’ebé iha abut no sentru iha Jezús, ho Aman nia Liafuan, no la’o ho Aman ne’ebé boot liu determinasaun iha Don Bosco no Madre Mazzarello nia ain-fatin, ne’ebé enkarna rahun diak sira iha transparénsia moris nian no iha sira-nia hilin radikál ba Maromak no edukasaun joven mane no feto sira-nian.”
Iha mensajen fó hanoin komunidade sira-nia hakaran atu hamate sira-nia hamrook ba fonte karizma nian, prezente Espíritu Santu nian ba Kreda no ba Família Saleziana, lori ba ema hotu domin no paixaun misionária hanesan fundadór santu sira-nian. Madre mós liga dezeju ida-ne’e ho audasia misionária orijen nian, ne’ebé espresa ho furak tebes hosi figura kanonizasaun foin lalais ne’e Irmán Maria Troncatti nian. Irmán Maria Troncatti nia sasin sai bolun ida ba fidelidade korajosa no kriativa, kapas atu to’o ba fronteira hotu – besik no dook – periferia espirituál no ezistensiál sira (hanesan Papa Francisco dehan), to’o ba sira no ba foin-sa’e sira, hodi kontribui ba konstrusaun sivilizasaun domin nian.
Selebra loron 5 Agostu signifika hafoun ksolok pertense nian ba família relijioza moris husi dixernimentu komunitáriu, konfirmadu husi Kreda no guia husi Maria Auxiliadora. Signifika prezerva espíritu Mornesina, halo ho sinodalidade, misaun, no abertura ba futuru.
Madre Troncatti taka ho dezeju ida ne’ebé rezume Institutu nia identidade: atu moris aniversáriu ne’e ho ksolok, konfiansa, no fidelidade ba espíritu Mornesina, relevante nafatin tanba sinodál no misionária, nakloke ba futuru, no iha servisu Kreda nian no sosiedade ohin nian.


