sabato, Ottobre 31, 2026
No Result
View All Result
FMA Timor Leste
Advertisement
  • HOME
  • Destake
    • FMA News
    • Husi Kreda
    • Família Saleziana
  • Sé mak ami
    • Institutu
      • Kona-ba ami
      • Fundadór sira
        • Don Bosco
        • Madre Mazzarello
      • Husi Madre Jerál
      • Obra sira
    • Provinsia
      • FMA TIN
      • Husi Provinsiál
      • Programa Provínsia TIN
    • Komunidade
      • Komunidade Sira
      • Timor-Leste
      • Indonesia
  • Animasaun no Governasaun
    • Madre Provinsial
    • Vigaria Inspetorial
    • Secretaria
    • Adminstrasaun
    • Inter-Ambitu
    • Formasaun
    • Família Saleziana
    • Misaun Ad Gentes
    • Pastorál Juveníl
    • Komunikasaun Sosiál
  • Edukomunika
    • Karizma
    • Edukomunika ohin
    • Ekolojia
  • Liturjia
    • Tinan A
    • Tinan B
    • Tinan C
  • Vida Sarani
    • Ha’u fiar
    • Na’i-Feto
    • Santu/a no Beatu/a
  • Rekursu
    • Bíblia
      • Testamentu Foun
      • Lectio Divina
      • Aprofundamentu bíbliku
      • Formasaun bíblika
    • Vida Konsagrada
      • Dokumentu Vida Konsagrada
      • Formasaun Vida Konsagrada
    • Kreda
      • Dokumentu Amu-Papa
      • Dokumentu Kreda nian
      • Formasaun litúrjika
      • Katekeze Tinan Fiar nian
    • Dokumentu FMA
      • Dokumentu Propriu Institutu FMA nian
      • Fonte
      • Renovasaun Vitál
    • Formasaun FMA
      • Formasaun Inisiál
      • Formasaun Kontínua
    • Sirkular
    • Orasaun
      • Adorasaun
      • Don Bosco
      • Kuarezma
      • Madre Mazzarello
      • Maria
      • Pentekostes
      • Retiru
      • S. José
      • Sagrado Coração de Jesus
      • Salmu sira
    • Espiritualidade Saleziana
      • Dimensaun Mariana
      • Don Bosco
      • Maria Mazzarello
      • Reitór-Mor
      • Santidade iha Família Saleziana
      • Sistema Preventivu
    • Pastorál Juveníl
      • Animadór 2013
      • Animadór 2014
      • Animadór 2015
      • Enkontru vokasionál
      • Oratóriu
        • Tinan 2013
        • Tinan 2014
        • Tinan 2015
        • Tinan 2016
        • Tinan 2021
  • Tatoli
  • Galeria
    • Photo
    • Video
    • Audio
  • HOME
  • Destake
    • FMA News
    • Husi Kreda
    • Família Saleziana
  • Sé mak ami
    • Institutu
      • Kona-ba ami
      • Fundadór sira
        • Don Bosco
        • Madre Mazzarello
      • Husi Madre Jerál
      • Obra sira
    • Provinsia
      • FMA TIN
      • Husi Provinsiál
      • Programa Provínsia TIN
    • Komunidade
      • Komunidade Sira
      • Timor-Leste
      • Indonesia
  • Animasaun no Governasaun
    • Madre Provinsial
    • Vigaria Inspetorial
    • Secretaria
    • Adminstrasaun
    • Inter-Ambitu
    • Formasaun
    • Família Saleziana
    • Misaun Ad Gentes
    • Pastorál Juveníl
    • Komunikasaun Sosiál
  • Edukomunika
    • Karizma
    • Edukomunika ohin
    • Ekolojia
  • Liturjia
    • Tinan A
    • Tinan B
    • Tinan C
  • Vida Sarani
    • Ha’u fiar
    • Na’i-Feto
    • Santu/a no Beatu/a
  • Rekursu
    • Bíblia
      • Testamentu Foun
      • Lectio Divina
      • Aprofundamentu bíbliku
      • Formasaun bíblika
    • Vida Konsagrada
      • Dokumentu Vida Konsagrada
      • Formasaun Vida Konsagrada
    • Kreda
      • Dokumentu Amu-Papa
      • Dokumentu Kreda nian
      • Formasaun litúrjika
      • Katekeze Tinan Fiar nian
    • Dokumentu FMA
      • Dokumentu Propriu Institutu FMA nian
      • Fonte
      • Renovasaun Vitál
    • Formasaun FMA
      • Formasaun Inisiál
      • Formasaun Kontínua
    • Sirkular
    • Orasaun
      • Adorasaun
      • Don Bosco
      • Kuarezma
      • Madre Mazzarello
      • Maria
      • Pentekostes
      • Retiru
      • S. José
      • Sagrado Coração de Jesus
      • Salmu sira
    • Espiritualidade Saleziana
      • Dimensaun Mariana
      • Don Bosco
      • Maria Mazzarello
      • Reitór-Mor
      • Santidade iha Família Saleziana
      • Sistema Preventivu
    • Pastorál Juveníl
      • Animadór 2013
      • Animadór 2014
      • Animadór 2015
      • Enkontru vokasionál
      • Oratóriu
        • Tinan 2013
        • Tinan 2014
        • Tinan 2015
        • Tinan 2016
        • Tinan 2021
  • Tatoli
  • Galeria
    • Photo
    • Video
    • Audio
No Result
View All Result
FMA Timor Leste
No Result
View All Result

Enkontru dahuluk PEM_Uruguay, Villa Colòn, Las Piedras

𝕃𝕠𝕣𝕠𝕟 𝟙 𝕗𝕦𝕝𝕒𝕟-𝕄𝕒𝕣𝕤𝕦 𝕥𝕚𝕟𝕒𝕟 𝟚𝟘𝟚𝟞, 𝕍𝕚𝕝𝕝𝕒 ℂ𝕠𝕝ó𝕟-𝕃𝕒𝕤 ℙ𝕚𝕖𝕕𝕣𝕒𝕤 (𝕌ℝ𝕌).

by Redasaun
30/10/2026
in Misaun Ad Gentes
Share on FacebookShare on TwitterEmail

Ambitu  misaun hosi Institutu Filhas de Maria Auxiliadora, iha kolaborasaun ho ekipa Projetu Espiritualidade Misionária (PEM), propoin ba tinan 2026, hodi prepara ba aniversáriu ba dala 150 hosi Espedisaun Misionária Dahuluk (14 Novembru 2027), peregrinasaun online ba fatin FMA nian iha Amérika Súd ba dala uluk iha tinan 1877.

Molok atu haklean kona ba fatin importante sira ne’e, ami hakarak fahe mos orario sira ba enkontru online nian ne’ebe sei hala’o iha fulan balun nia laran, viajen iha data sira tuirmai:

  1. Loron 1 fulan-Marsu tinan 2026, Villa Colón-Las Piedras (URU)
  2. Loron 22 fulan-Marsu tinan 2026, Almagro-La Boca (ARG)
  3. Loron 12 fulan-Abril tinan 2026, Patagónia Norte (ARG)
  4. Loron 19 fulan-Abril tinan 2026, Patagonia Norte-Junín de los Andes (ARG)
  5. Loron 11 fulan-Outubru tinan 2026, Patagónia Súl-Tierra del Fuego no Punta Arenas (CIL)
  6. Loron 25 fulan-Outubru tinan 2026, Patagónia Súl: “Misaun de la Candelaria” (ARG)
  7. Loron 14 fulan-novembru tinan 2026, espansaun misionária iha Brazil
  8. Loron 29 fulan-Novembru tinan 2026, Misaun iha Chaco, Paraguai

Peregrinasaun misionária online iha objetivu atu hamoris fali ahi misaun nian, atu hahi’i Maromak ba milagre sira ne’ebé Nia halo iha Institutu FMA durante tinan 150 liubá, no atu enkoraja ita atu kontinua sai família relijioza ida ne’ebé la’o sai.

Aprezentasaun badak kona ba logo no lalaok peregrinasaun nian ne’ebe ita sei halao kada enkontru too dala-ualu, hodi koinese kona ba komunidade dahuluk sira ne’ebe harii iha nasaun Amerika sùd nian.

PEM, Projetu Espiritualidade Misionaria, hetan nia baze iha exortasaun Kreda nian atu hamoris fali espiritualidade misionaria ne’ebe marka iha kristaun ida idak. Institutu Filhas de Maria Auxiliadora senti katak tenke hafoun nia an iha laran manas ne’ebe mak karateriza ona desde nia orijen, hanesan hatudu hosi istória estraordinária barak kona-ba karidade ne’ebé hakerek ho paixaun iha fatin deskoñesidu no dook.

LOGO SIMPLES NO ESENSIAL

Krus sùl: mak konstelasaun emisféri sul nian, ne’ebe hatudu fatin jeografiku iha ne’ebe mak irman misionaria dahuluk sira too.

Fitun haat ne’ebe forma KRUZ: simboliza OBJETIVU misaun nian: atu lori Kristu ba “klamar” barak iha buat hotu ne’ebe implika iha sakrifisiun, prontu atu saran-an, se presiza, hanesan Kristu ne’ebe saran an iha Kruz.

Naroman: Naroman ne’ebe fitun ida idak habelar ba direksaun hotu hotu mak naroman Evanjellu nian ne’ebe hatudu husi ninia sasin ksolok ne’ebe nabilan.

Konu súl Amerika: hatudu fatin misionaria iha kontinente Amerika. Karisma too iha rai neba ho ENERGIA no FORSA JUVENIL husi vortex ida ne’ebe fo husi estrutura koniku sul nian no nakonu ho ESPERANSA ne’ebe simboloza husi kor verde.

Roo: evoka EXPANSAUN KARISMA NIAN, ne’ebe tinan lima hafoin nia fundasaun hakur Oseanu Atlántiku, iha roo Savoia no to’o iha Villa Colón, maibé reprezenta mós KOMUNIAUN ne’ebé eziste dezde tinan 1877 entre Mornés Piemonte no Mornés Amérika.

Mundu: ne’ebe loke iha ninia longitude no latitude sira, simu karisma mornesinu hanesan novidade ida iha Konu Súl no husi ne’eba mak habelar lalais kedas iha Amerika tomak.

Lalehan ho kor-roza no kor-azul: hatudu MARIA AUXILIADORA ne’ebe akompaña misionaria sira iha momentu hotu, nune’e sira hakarak halo Nia (MA) koñesidu no hadomi iha Amerika. Kor roza no azul mak kor sira husi Ninia tunika no kapa ka mantellu. Lalehan koalia mai ita kona ba madrugada mós: tempu to’o ona atu simu karisma ne’ebé FOUN iha rai ida ne’e.

Fatin sira: durante visita fatin sira nee sei akompaña ho pasajen husi Maromak nia Liafuan ne’ebe sei fo naroman ba ita nia esperiénsia, prezente iha ambiente no motiva iha ita nia Lectio, orasaun no reflesaun sira.

Kontestu no Istoria /itinerariu

Sa ida mak ita bele dehan kona ba Uruguay?

Rai ida ne’ebé simu irman sira iha destinasaun misionaria dahuluk iha Amérika.

Uruguay koloka iha emisféru súl, Montevideo, nia kapital, mak sidade ne’ebé iha parte súl liu iha Amérika no iha mundu. Irman sira halo viajen fulan ida liu tasi Atlántiku ne’ebe luan tebes, halo sira sente sofre durante loron balun.

Entrada ba Río de la Plata, ne’ebé halo parte husi tasi ibun rai ki’ik nee, hanesan kontinuidade husi oseanu. Juan Díaz de Solís, navegadór espanól ida ne’ebé to’o iha fatin ne’e, fó naran “Mar Dulce” (Tasi Midar).

Rejiaun nee lokaliza iha zona klima temperadu no, tanba besik tasi, iha klima subtropikál ne’ebé úmidu. Tan nee maski epoka sira (musim) fahe didiak, dala ruma mos iha variásaun iha tempu sira ne’ebé la tuir tempu normal. Iha jerál, tempu primavera baibain úmidu, fresku no iha anin; bailoron manas tebes; tempu udan malirin; no invernu malirin no úmidu liu. Bainhira misionáriu sira to’o, simu hosi Monsenhor Jacinto Vera, ne’ebé ohin loron konsidera hanesan Beatu no Aman Kreda iha Uruguay. Entre tinan 1875 no 1900, Igreja Katólika iha Uruguay passa liu husi períodu renovasaun interna no konsolidasaun organizasaun (ho kriasaun Diokese Montevideo iha tinan 1878 ho lideransa Jacinto Vera), maibé mos hahú prosesu sekularizasaun ne’ebé forte, too mos modernismu, positivismu no influénsia Estadu ne’ebé aumenta.

Iha kuartu sékulu XIX ikus nian, Uruguay hetan prosesu modernizasaun ida ne’ebé hahú maka’as iha tinan 1876, ho instalasaun governu militarista ida, ne’ebé hetan apoiu hosi klase aas sira ne’ebé envolve iha komérsiu, indústria, hakiak animál no finansa. Misionario sira no mos salesiano, presiza adata lalais ba situasaun eskola iha nasaun nee, liu liu iha area Vila Colon nian. Fatin ida nee hahu hanesan fatin ba feriadu no deskansa ba sidadaun sira ne’ebe riku iha sidade ne’ebe dezenvolve, no iha aspirasaun atu hari eskola ne’ebe diak liu iha Repúblika.

ILLA FLORES

Fatin iha ne’ebé irmá sira espedisaun dahuluk nian no Salesiano sira halo sira nia karantina iha loron 12 fulan-Dezembru tinan 1877. Isin-manas “kinur” no epidemia seluk aumenta iha nasaun sira ne’ebé iha klima manas, inklui mos ba hirak ne’ebé emigra hosi Europa; sira buka atu hahú moris foun iha Amérika, harii família no realiza sira-nia mehi. Viajen ho roo dura tempu naruk no asisténsia saúde la sufisiente; ema barak iha fatin ida deit moras fasil atu daet ba malu, liuliu bainhira sira pasa liu hosi Rio de Janeiro iha Brazil, sidade portu boot ida iha tempu ne’ebá, oferese divertimentu, liberdade no moris sosial ne’ebé ativu loos.

Iha illa, maski loron balun deit, sira aprende arte renúnsia nian, atu lakon buat ne ebé folin liu ba buat diak ida ne’ebé boot liu, atu kria espasu moris no komuñaun nian, hodi hametin sira-nia fiar.

Iha loron 16 Dezembru, depois karantina, sira to’o iha Montevideo, iha ne’eba ladauk iha uma ida ba sira atu hela, nune’e Irmán Vizitasaun sira simu iha sira nia konventu, ne’ebé iha tempu ne’ebá iha periferia husi sidade Montevideo. Esperiénsia ida ne’e sai hanesan “novisiadu amerikanu” ba sira: iha-ne’ebé, aleinde aprende españól, sira aprende atu reza no moris hanesan relijioza.

La Casita (uma kiik ) di Villa Colón

Iha inísiu Janeiru 1878, sira to’o iha Villa Colón, bairu ida iha periferia Montevideo, ne’ebé sai hanesan Mornese Amérika nian, tanba nia mak fatin dahuluk ne’ebé karizma tau abut, enkarna, buras, no habelar Evanjellu no sistema edukativu salezianu ba nasaun sira seluk Amérika nian, no ikus to’o mos iha Patagónia ne’ebé hein kleur ona.

Ami nia uma ki’ik iha ne’ebá… ida ne’ebe uluk liu, ne’ebé maka buras no ohin loron sai Uma Sentrál ita-nia Inspetoria nian, fatin espiritualidade no memória nian. Iha fatin ne’eba sira hahu kedas atensaun ba labarik feto sira. Oratoriu, lisaun balu no katekese, hakonu sira nia loron.

Iha uma ki’ik ne’ebá, bainhira ita la’o liu nia kantun sira, halo ita hasoru moris no misaun, dedikasaun nonook, pasiénsia no terus hosi sira na’in neen dahuluk ne’ebé, iha sira nia tempu foin-sa’e, hasoru dezafiu misionariu boot.

Ángela Vallese: feto forte ho fiar kle’an, pioneira ba prezensa Filhas de Maria Auxiliadora iha Uruguay, Patagónia, Tierra del Fuego, no Xile.

Teresa Gedda: ho sentidu obediénsia no disponibilidade boot, nia moris ho ksolok iha rai oioin Amérika nian (Uruguay, Méxiku, no Nikarágua) iha ne’ebé de’it Na’i mak haruka.

Ángela Casullo: espíritu sakrifísiu boot, haraik-an, no simplisidade akompaña fundasaun dahuluk sira iha Uruguay no Patagónia.

Juana Borgna: feto ida ne’ebé iha kapasidade atu ultrapasa adversidade hotu, la hanoin an rasik no ho kapasidade boot ba serbisu, ne’ebé marka nia moris iha fatin oioin ne’ebé nia hela ba: Uruguay, Arjentina, Ekuadór, no Peru.

Ángela Denegri: moris badak ne’ebé marka ho haraik-an no laran-luak; Na’i nia grasa hela iha nia.

Teresina Mazzarello: nia kontribui atu hamoris nafatin espírito mornesinu iha rai Uruguaya, iha ne’ebé nia moris ba tinan 60. Serena, austera no pasiénsia.

Kuadru Maria Auxiliadora, prezente iha ita-nia rai dezde tinan 1877. Liuhusi Cronistoria, ita hanoin fali ninia saída husi Génova, entrega husi Don Cagliero rasik, ne’ebé dehan ba sira:

Ha u na’ok ida-ne’e husi sakristia Valdocco nian, ha’u na’ok ida-ne e ba imi. Ida-ne’e pinta hosi senhor ida ho matan moras no besik atu sai matan-delek. Nia bá hasoru Don Bosco, no DB ajuda nia ho liman atu pinta tela ne’e, hafoin fo bensan. Iha momentu ne’ebá, ema moras ne’e sente diak fila fali no fó Virjen furak ida-ne’e nu’udar presente. Ne’e maka pintura milagrosa, imi lori ba atu Virjen haraik bensaun ba imi no akompaña imi iha viajen naruk ida-ne’e.

Imajen Auxiliadora ho labarik ne’ebé hamnasa midar, ohin loron tau iha kapela uma “María Auxiliadora” nian iha Villa Colón (Uruguay) no sai sasin ba dalan fidelidade nian ne’ebé irmán barak foti, inspiradu husi misionária dahuluk sira, ne’ebé buka atu atualiza karizma salesianu iha ambiente oioin.

Las Piedras

Kilómetru balun hosi Villa Colón, ita hetan komunidade ida-ne’e uluk hanaran “San José” no hahú ho madre na’in tolu iha fulan-Marsu tinan 1879, dependente diretamente husi komunidade Villa Colón nian.

Irman Juana Borgna mak responsavel ba presensa ki’ik ida ne’e, iha eskola ho aluna internu no externu, grupu asosiasau sira, oratóriu festivu, no além lisaun, aluna sira aprende mos iha labóratoriu costura, ho objetivu formasaun integral no promosaun ba feto sira.

Ohin loron mak komunidade boot ida ne’ebé akompaña labarik, adolexente, no foin-sa’e sira iha sira nia moris no kreximentu. Hahú ho pré-eskolár ba bebé sira ho idade tinan 1 ba leten, eskola primária, eskola sekundária, no Sentru Formasaun Profesór ba foin-sa’e sira. Oferese mós katekeze, preparasaun ba sakramentu sira, no programa sira ba integrasaun sívika.

To’o iha ne’e ita-nia fatin signifikativu sira iha Villa Colón no Las Piedras. Maske hakarak atu kontinua aprende no aprofunda maibe ita hatene katak tempu la favorse ita nia hakarak sira nee.

Vokasaun misionária no to’o iha Amérika

Haruka misionáriu dahuluk sira, iha tinan 1877, maka hahalok eroiku ida fiar nian ba Institutu foin-sa’e. Ba sira na’in rua, ida-ne’e signifika konfirmasaun ba sira nia dedikasaun totál ba Maromak.  Irmán Teresita no Irmán Teresa halo parte iha espedisaun misionária dahuluk. Ba Teresita, ki’ik liu entre sira hotu, Don Costamagna entrega símbolu folin-boot ida: imajen Maria Auxiliadora nian ne’ebé foti husi kapela iha Mornese, enkarrega nia atu rai to’o sira to’o iha Amérika. Sira mós simu nu’udar prezente pintura Maria Auxiliadora nian ho labarik ne’ebé hamnasa midar, ne’ebé hetan bensaun husi Don Bosco, ne’ebé halo viajen hamutuk ho sira to’o Villa Colón.

NB: Iha nivel enkontru ida-idak ami sei halo deit rezumo badak kona ba fatin refere, bele asesu file tomak iha iha link ikus ne’ebe ami sei tau.

Iha Link ne’e bele hetan material: https://www.fmatin.org/wpn/download-category/fonte/

Tags: misaun Ad Gentes
Previous Post

Amu-Papa: Fiar mak bolun ida atu halo sai kultura hodi to’o ba ema ida-idak

Next Post

Festa Santo/ Santa sira nian, 01-Novembru: “Rahun diak sira, reflesaun kona ba Jezús Nia oin no dalan ba santidade nian iha ita-nia tempu”

Related Posts

Madre Maria Troncatti: Inan, Missionaria no Artezana Paz no Rekonsiliasaun

Madre Maria Troncatti: Inan, Missionaria no Artezana Paz no Rekonsiliasaun

by Redasaun

Husi loron 04-05 Outubro 2025 OPIAM sira hotu iha Inspetoria TIN realiza ona Kampu Beata Maria Troncatti nian, no partisipante...

Misaun Ad Gentes

Misaun Ad Gentes

by admin

Koordenadora ba ambitu Irma Alexandrina do Carmo Pinto, moris iha 03-05-1965. Halo primeira profisaun 15 de Agostu 1993 data Perpetua...

Copyright FMATIN© 2026 All rights reserved

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In
No Result
View All Result
  • HOME
  • Destake
    • FMA News
    • Husi Kreda
    • Família Saleziana
  • Sé mak ami
    • Institutu
      • Kona-ba ami
      • Fundadór sira
      • Husi Madre Jerál
      • Obra sira
    • Provinsia
      • FMA TIN
      • Husi Provinsiál
      • Programa Provínsia TIN
    • Komunidade
      • Komunidade Sira
      • Timor-Leste
      • Indonesia
  • Animasaun no Governasaun
    • Madre Provinsial
    • Vigaria Inspetorial
    • Secretaria
    • Adminstrasaun
    • Inter-Ambitu
    • Formasaun
    • Família Saleziana
    • Misaun Ad Gentes
    • Pastorál Juveníl
    • Komunikasaun Sosiál
  • Edukomunika
    • Karizma
    • Edukomunika ohin
    • Ekolojia
  • Liturjia
    • Tinan A
    • Tinan B
    • Tinan C
  • Vida Sarani
    • Ha’u fiar
    • Na’i-Feto
    • Santu/a no Beatu/a
  • Rekursu
    • Bíblia
      • Testamentu Foun
      • Lectio Divina
      • Aprofundamentu bíbliku
      • Formasaun bíblika
    • Vida Konsagrada
      • Dokumentu Vida Konsagrada
      • Formasaun Vida Konsagrada
    • Kreda
      • Dokumentu Amu-Papa
      • Dokumentu Kreda nian
      • Formasaun litúrjika
      • Katekeze Tinan Fiar nian
    • Dokumentu FMA
      • Dokumentu Propriu Institutu FMA nian
      • Fonte
      • Renovasaun Vitál
    • Formasaun FMA
      • Formasaun Inisiál
      • Formasaun Kontínua
    • Sirkular
    • Orasaun
      • Adorasaun
      • Don Bosco
      • Kuarezma
      • Madre Mazzarello
      • Maria
      • Pentekostes
      • Retiru
      • S. José
      • Sagrado Coração de Jesus
      • Salmu sira
    • Espiritualidade Saleziana
      • Dimensaun Mariana
      • Don Bosco
      • Maria Mazzarello
      • Reitór-Mor
      • Santidade iha Família Saleziana
      • Sistema Preventivu
    • Pastorál Juveníl
      • Animadór 2013
      • Animadór 2014
      • Animadór 2015
      • Enkontru vokasionál
      • Oratóriu
  • Tatoli
  • Galeria
    • Photo
    • Video
    • Audio


Copyright FMATIN © 2025. All Rights Reserved.