Iha loron 17 fulan-Outubru tinan 2026, besik ba aniversáriu dahuluk kanonizasaun Santa Maria Troncatti nian (1883-1969), ne’ebé hala’o ona iha loron 19 fulan-Outubru tinan 2025, iha Bazílika Maria Auxiliadora iha Torino, koloka no fó bensaun ba Santa Maria Troncatti nia estátua.
Irmán Maria Troncatti maka Filha de Maria Auxiliadora dahuluk ne’ebé hetan elevasaun onra altár nian hafoin Santa Maria Domenica Mazzarello, ko-fundadora Institutu nian. Nia mós unika FMA ne’ebé prezente iha Bazílika no tau iha fatin ida besik Santu Artemide Zatti, irmaun salezianu, misionáriu, no enfermeiru, ne’ebe kanonizadu iha 2022.
Trinómiu “inan, misionária, artezana paz no rekonsiliasaun nian“, ne’ebé akompaña perkursu ba kanonizasaun, espresa iha estátua ne’ebé kria hosi eskultór Mauro Baldessari.
Formadu husi domin Eukarístiku. Estátua ne’e fo hanoin fali Isaías nia liafuan: “Na’i, Ita mak ami-nia Aman; ami mak rai-mean, no Ita mak ida ne’ebe forma ami” (Isaías 64:7-8). Irmán Maria nia moris hetan forma husi Eukaristia, hun ba ninia domin livre no inkondisionál. Madre ida fó sasin: “Eukaristia maka sentru ba nia moris, no bainhira ha’u ko’alia ho nia kona-ba problema ida, nia sei hateten mai ha’u katak iha Komuñaun iha loron tuirmai, ida-ne’e sei sai buat dahuluk ne’ebé nia sei husu ba Na’i.”
Guia husi Espíritu Santu. Iha estátua buat hotu iha movimentu: ninia pesoa, nia abitu, nia véo, no nia liman sira. Nune’e eskultor subliña oinsá Santa Maria Troncatti husik nia-an atu hetan orientasaun iha nia moris tomak hosi Espíritu Santu, autór loloos santidade nian.
Partikularmente signifikativu maka véo ne’ebé anin huu, sinál ida hosi nia disponibilidade atu rona Maromak no nia atitude akollimentu nian ba se deit mak husu tulun ka konsellu.
Liman sira. Nakloke, akollidu, no prontu atu serbí, sira haktuir kona-ba moris ida ne’ebé dedika ba serbisu, orasaun, kura no amorevoleza. Espresa Maromak nia domin ba ki’ik no kiak sira no fo hanoin hikas ninia karidade ativa, ne’ebé bele halo viajen naruk sira liuhosi ai-laran no hakur mota sira ne’ebé suli maka’as hodi to’o ba sira ne’ebé presiza.
Elementu seluk estátua nian mak ai-tonka, símbolu Irmán Maria nia kamiñu ne’ebé la para. Peregrinu ida iha ai-laran, nia sai hodi hasoru ema hotu, la para. Ai-tonka ne’e mós sinál ida fiar no firmeza espirituál nian.
Iha ninia peregrinajen sira, Irmán Maria lori ninia ekipamentu enfermeira nian. Iha milagre ne’ebé rekoñese ba ninia kanonizasaun, bainhira nia mosu iha Juwa Bosco nia mehi, husi mala kiik ida mak nia hasai pomada ne’ebé nia uza atu kura nia. Madrecita buena, nia tau matan ba isin no klamar ho laran-di’ak, pasiénsia, no dedikasaun. Fiar no orasaun maka uluk, hafoin ai-moruk. Nia husu ba ema moras sira atu fiar iha Maromak: “Invoka, Maromak, entaun ai-moruk sira sei mai. Jezús no Maria sei kura imi.”
Iha irmán Maria nia sorin, iha estátua labarik-feto ida, ne’ebé iha karakterístika sira hosi grupu étnika oioin—Shuar, Achuar, no Osidentál—maibé ne’ebé maka, uluknanain, “Maromak nia oan-feto”. Irmán Maria mak inan ba labarik barak ne’ebé destinadu ba mate tanba deformadu, labarik sira moris sem matrimoniu. Nia promove rede ida hosi ema sira ne’ebé prontu atu salva no tau matan ba sira. Padre Antonio Guerriero fó sasin: “Irmán Maria nia maternidade forte, laran-luak, no ekilibradu. Nia feto ida ho profundidade boot…”
Eskultór aumenta tan rozáriu, santa Maria nia kompañeira viajen ne’ebé labele haketak. Ho rozáriu iha nia liman, irmán Maria hasoru situasaun hotu: husi kazu klíniku sira to’o sofrimentu família nian, to’o ema sira ne’ebe lakon fila fali ba Maromak. Nia gosta repete: “Ha’u sei kura ó ho ai-moruk maibé kura loloos nian sei fó hosi Maria Auxiliadora. Ida-ne’e maka orasaun. Reza loron-loron ba.”
Matandook sira Shuar nian mos dalaruma buka nia tulun, rekoñese ninia autoridade. Bainhira husu, “O tau Saida ba o nia ai-moruk sira?” nia hatán, “Ne’e segredu ida ne’ebé ó lahatene. Ha’u tau orasaun.”
Krusifiksu ne’ebe tara Irmán Maria nia ábitu. Bainhira to’o iha Macas, nia hakerek: “Iha Jezús nia ain ha’u hetan konsolasaun; hateke ida ba ha’u nia kruzifixu, ne’ebé ha’u tau iha ha’u nia kakorok, fó mai ha’u moris no liras atu serbisu.” Iha ai-laran nia leet no dezafiu sira misaun nian, nia hetan iha Na’i forsa atu persevera.
Artezana paz no rekonsiliasaun nian, irmán Maria defende dignidade moris nian no ema ho firmeza evanjélika. Nia husu se karik kilat sira maski bainhira uza ba objetivu defensivu no laran metin nian: “Ha’u sei kontente tebes atu oferese ha’u nia moris atu nune’e dame bele fila fali ba povu ida-ne’e.”
Madre sira hanoin hikas ninia liafuan ikus: «Oan-feto sira, keta ta’uk ka ta’uk ba buat hotu ne’ebé akontese ona; mai ita husik iha Maromak nia liman no husu kriminozu sira-nia konversaun. Nafatin hela iha dame! Harohan ba Virjen Auxiliadora ». Nia konvensidu katak Maromak simu ona ninia oferta ba dame iha povu Sucúa nia leet.
Ikus liu mai ita foka ba Irmán Maria nia hateken. Ida-ne’e dirije ba labarik-feto ki’ik, ba sira ne’ebé hateke ba estátua, ba ema sira ne’ebé nia hadomi, no ba Maromak, razaun kle’an ba nia ezisténsia. Sira ne’ebé kontempla estátua no Irmán Maria nia moris bele haree Maromak nia mehi ba ema ida-idak: atu sai hanesan ho imajen Kristu nian.
Estátua foun ne’e la’ós de’it omenajen ida ba memória Santa Maria Troncatti nian. Liuhusi ninia símbolu sira no linguajen espirituál ne’ebé Mauro Baldessari deseja, nia hamoris mensajen feto ida ne’ebé moris Evanjellu ho nakonu, husik hela liman rohan kamiñu fiar nian, servi nian, pas no rekonsiliasaun nian.
Fonte: cgfmanet.org
