
Superiora Jerál Institutu Filhas de Maria Auxiliadora, Madre Chiara Cazzuola, halo abertura ba Sirkulár No. 1050 hodi fahe esperiénsia ne’ebé moris iha Kongresu Internasionál Konfederasaun Mundiál Mornese nian husi antigas alunas sira Filhas de Maria Auxiliadora, ho tema “Keta husik ita-nia esperansa hetan na’ok (EG86), hala’o iha Sacrofano (Roma) husi 25 to’o 29 Maiu 2025 no fo hanoin hikas ho modu partikulár espíritu família nian ne’ebé mai husi afetu, akollimentu nakonu ho domin no dedikasaun inkondisionál ne’ebé respira iha Komunidade Edukanti sira FMA nian:
“Husi esperiénsia ne’ebé riku iha umanidade, buat ne’ebé feto no mane sira-ne’e – inan, aman, profisionál, edukadór sira – lori iha sira-nia hanoin no fuan mak afetu sinseru, espíritu família nian ne’ebé respira no hala’o ona moris to’o pontu identifikasaun tomak ho ambiente ne’ebé sira moris ba.Elementu ida-ne’e duni mak halo abertura iha sira-nia fuan no iha sira-nia moris: esperiensia umanidade ida nian ne’ebe jenera moris, ne’ebé hatene atu fahe, sakrifika -an, simu ho estima no respeitu, iha komunidade no iha foin-sa’e sira nia leet, hanesan subliña iha artigu 50 husi ita-nia Konstituisaun sira”.
Hodi rona irmán ida nia pedidu – “Tulun ami atu fila fali ba vida komunitária loos;ita lakon daudaun ona umanidade no ksolok vida fraterna nian” – Madre Chiara fahe pergunta ruma ba reflesaun komún: tebes ita lakon duni ona umanidade? Ita lakon duni ona ksolok moris komunidade nian?
Forsa husi laran-maus
“Umanidade nia lakon” mak risku ida ne’ebé madre haree besik liu iha kultura kontemporánea: karik ne’e mak risku ne’ebé bele tama mós iha ita, iha ita-nia moris pesoál no komunitáriu, dalaruma kontaminadu husi kultura atuál, ne’ebé iha tendénsia atu sentra ba individualizmu, ba forsa no dala barak ba arogánsia indivíduo nian, hodi prejudika komunidade ida nia di’ak, maski saida de’it?
Iha fulan Juñu, iha ne’ebé liturjia oferese solenidade boot rua Corpo e sangue de Cristo no Sagrado coração de Jesus, ne’ebé “esprime Kristu nia domin absoluta hodi fó an totalmente ba umanidade”, bolu atensaun mos ba laran-maus, nu’udar “estratéjia vensedor” ne’ebé Jezús oferese no nu’udar “rai atu konkista” “Laiha rai ida ne’ebé furak liu fali ema nia fuan, la iha territóriu ida ne’ebé furak liu atu konkista husi dame ne’ebé hetan ho maun-alin ida, ho alin-feto ida. Ida-ne’e mak rai ida atu sai nu’udar eransa ho laran-maus!”.
Madre Chiara deskreve laran-maus – hanaran mós furak “gentileza” – nu’udar virtude ida ne’ebé uluknanain “la’ós frakeza, la’ós submisaun ka renúnsia, maibé vontade atu envolve an iha jogo nu’udar ema”; virtude ida ne’ebé aprende, iha-ne’ebé buras no sai ezersísiu iha konkista, iha dalan ida liberdade interiór nian “ne’ebé permite atu hateke no hasoru realidade no ema sira lahó prejuizu maibe ho domin sinseru”, ultrapasa “lójika sira husi asaun no reasaun aat”.
Hafoin sita tiha liafuan sira husi Kardeál Carlo Maria Martini no Papa Francisco, nia foka ba liafuan sira ne’ebé pronunsia husi Papa Leão XIV iha loron 8 Maiu 2025, loron ne’ebé ninia eleisaun nian nu’udar Susesór Saun Pedro nian, iha ne’ebé nia ko’alia kona-ba nesesidade ba “dame ida ne’ebé dezarmadu no dezarmante, haraik-an no perseverante, ne’ebé bele moris de’it hosi perspetiva respeitu no diálogu, rekoñesimentu ba ema seluk nia direitu atu sai buat ne’ebe tenke sai”.
Iha mundu ida ne’ebé karakteriza beibeik ho velosidade, kompetisaun no agresaun, dalaruma alimenta hosi media sosiál sira, no falta reflesaun ba an, tanba ne’e madre indika laran-maus nu’udar rekursu indispensavel, maski dalaruma ladun valoriza. “Parese paradoksál, maibé iha duni kontestu ida-ne’e maka gentileza hetan valór revolusionáriu ida: la’ós de’it kestaun ida hahalok di’ak nian, maibé sai hanesan empenhu konxiente ida hodi hadi’a an rasik no sosiedade”.
Sasin fiel husi laran-maus evanjéliku nian
Iha sasin oioin kona-ba laran-maus evanjéliku ne’ebé madre propoin, hahú ho Maria, “feto laran-maus” ho exelénte ne’ebé “armoniza ho admirasaun virtude fortaleza nian ho laran-maus nian” la falha, maski iha Krús hun. Ho nia, José maka ezemplu ida, hosi karakter ne’ebé maka sai modelu hosi pasiénsia.
No dala ida tan, Don Bosco pratika laran-maus nu’udar komponente fundamentál ninia sistema edukativu nian – bazeia ba razaun, relijiaun no domin – konserteza aprende husi mama Margarida «hodi moris laran-maus no ternura, hodi husik grasa Maromak nian atu forma ninia karakter enerjétiku no ardente».
Nune’e mós, Madre Mazzarello, ho Don Pestarino nia tulun, “entrega nia an ba Espíritu Santu atu gia nia iha serbisu sira, atu supera no purifuka ninia temperamentu ne’ebé forte, orgullu no la iha pasiénsia, to’o iha pontu atu husik nia nakfilak-an ba ema laran-maus no haraik-an”, hodi simu no dezenvolve moris Karizma femininu nian.
Ita keta lakon mos ezemplu Irmán Maria Troncatti nian, besik ona ba Kanonizasaun, iha ne’ebé manifesta “kapasidade atu moris laran-maus nu’udar prezente totál-an rasik nian, iha servisu haraik-an, pasiénsia, kolen-laek ba maun-alin Shuar no Kolonia sira”.
“Ida-ne’e mak ezemplu sira ne’ebé tulun ita atu deskobre filafali valór sira, atu la lakon iha modu ruma no enkoraja ita atu hakat ba oin hodi kria fraternidade auténtiku ida, ho ksolok hamoris fali ita-nia hola parte ba Carizma ida ne’ebé relevante liu ohin loron. Ita keta fila kotuk, ita hotu simu bolun atu fó sasin ba umanidade ida ne’ebé jenera moris no moris iha abundánsia”.
Hodi taka Sirkulár, hamutuk ho Família Saleziana tomak, Madre hato’o, iha loron onomastico Don Bosco nian, 24 Juñu, “nia komprementa afetuozu ba Reitór-Mor, Don Fabio Attard, hodi entrega ba Maria Auxiliadora, atu nia bele haraik bensaun no apoia ninia moris no ninia misaun”.

Fonte: cgfmanet


