Programa etapa ualu ne’e halo parte iha períodu preparasaun tinan tolu (2024-2027) ba aniversáriu ba dala 150 Espedisaun Misionária Dahuluk nian. Programa nia tema mak “Agora tempu atu halakan fali ahi. Tinan 150 Misaun FMA sira nian.” Objetivu mak «selebra ho fuan agradesimentu laran-manas misionáriu Institutu nian, hodi hamoris fali iha ita-nia mundu kontemporáneu empuja profétika ita-nia karizma nian nu’udar prezente ba Kreda no umanidade» (Karta Sirkulár Madre Jerál FMA nian No. 1038).
Hafoin tema sira ne’ebé dedika ba Villa Colón no Las Piedras iha Uruguai, Almagro no La Boca iha Arjentina, fatin sira Patagónia Norte no Súl nian, Tierra del Fuego, no Punta Arenas iha Xile, enkontru ba dala neen lori partisipante sira ba Misaun “Nossa Senhora de Candelaria” iha Patagónia Súl, ne’ebé koñesidu nu’udar “uma Maromak nian, ba povu sira”.
Iha ne’e, hasoru klima ne’ebé maka’as no anin maka’as hosi súl, misionáriu sira ne’ebé aten-barani fahe moris hosi povu Selk’nam, ne’ebé moris kleur ona iha izolamentu no dala barak ema haluha iha rai sira ne’ebé dook. Misaun sai uma loloos no família ida ne’ebé nakonu ho domin: espasu ida ne’ebé bele fó han, simu no proteje moris.
Iha-ne’e, iha fatin ne’ebé reprezenta Don Bosco nia mehi misionária ne’ebe sai realidade, SDB sira to’o iha tinan 1893, no tinan rua liutiha, Filhas de Maria Auxiliadora, dudu husi hakarak atu to’o ba povu indíjena sira Tierra del Fuego nian, entre sira ne’ebé kiak liu no abandonadu liu iha parte Súl nian.
Iha loron 3 fulan-abríl tinan 1895, madre na’in tolu dahuluk husi Punta Arenas, sede Inspetoria Magellanika nian, to’o iha Misaun: Irmán Luisa Ruffino, Irmán Rosa Gutiérrez, no Irmán Rosa Massobrio, akompaña husi postulante ida.
Krónaka sira haktuir kona-ba bainhira sira to’o, ema indíjena sira hale’u sira ho kuriozidade. Sira kaer ho kariñu sira nia roupa, hatudu ba malu no espresa hakarak atu hatais hanesan sira. Labarik-feto ki’ik ida hasai pulseira husi nia liman hakarak oferese ba madre ida, no hakarak kesi rasik ba madre ne’e nia liman. Iha loron 9 fulan-Abril, labarik-feto indíjena dahuluk, María ho tinan neen, tama iha uma.
Difikuldade moris misionária nian mosu momoos hosi madre sira nia surat sira:
“Loron 15 fulan-jullu. Iha tempu balun nia laran, ami hemu kafé moruk tanba ami laiha masmidar. Bainhira ami falta buat ruma, ami tenke hein ró ida to’o mai hosi Punta Arenas; dala barak ró sira tarde, no ami kontinua hateke ba lalehan no orizonte enkuantu hein ró-ahi ka ró seluk ruma. Dalaruma laiha buat ida atu to’o, presiza deit pasiénsia, no ami mós falta mos liis, fehuk ropa no sasán sira seluk ne’ebé presiza. Tuir loloos, ita la sofre tanba hamlaha, maibé tanba de’it privasaun ruma, tanba, afinal, ita maka misionária sira!”
Iha ninia diskursu abertura, Irmán Ruth del Pilar Mora, Konselleira Jerál ba Misaun, konvida partisipante sira atu reflete kona-ba signifikadu sai uma:
“Iha rai sira ne’ebé marka ho klima malirin no todan, misionária sira hili atu nafatin hakbesik ba ema sira ne’ebé dalabarak haluha no marjinalizadu. Uma ida, iha kontestu ne’ebá, la’ós de’it abrigu ida hosi anin, maibé sinál ida ne’ebé dehan: ema ida tau matan ba ó, ema ida la abandona ó. Iha istória sira kona-ba misionária sira ne’ebé simu labarik no família sira la’ós de’it hodi oferese materiál sira, maibé hodi fahe sira-nia asisténsia loroloron nian defende dignidade ema ida-idak nian, maski bainhira ema seluk la rekoñese ida-ne’e.”
Esperiénsia ne’e hafoun partisipante sira-nia hakarak atu harii komunidade sira ne’ebé iha kapasidade atu sai uma ba labarik, foin-sa’e no adultu ida-idak ne’ebé Na’i entrega ba sira, atu nune’e ida-idak bele esperiénsia prezensa Maromak nia domin ne’ebé fó moris loroloron.
Testu kompletu: https://www.fmatin.org/wpn/download-category/fonte/
Fonte: cgfmanet.org


