Hanesan halo tinan-tinan, iha okaziaun solenidade Santu Arkanju Miguel, Gabriel, no Rafael nian iha loron 29 Setembru, Dikastériu ba Komunikasaun fó sai tema ne’ebé Amu-Papa hili ba Loron Mundiál Komunikasaun Sosial nian, ne’ebé sei selebra iha loron 9 Maiu 2027, Domingu Ascensaun nian.
Irmán Maria Ausilia De Siena, Konselleira Jerál ba Komunikasaun Sosiál ba Institutu Filhas de Maria Auxiliadora, fó komentáriu kona-ba tema, hodi liga ho pedagojia “prezensa” nian tuir perspetiva Don Bosco no Madre Mazzarello nian kona-ba foin-sa’e sira.
Tema tinan ida-ne’e nian—”Hateke foun ida: Fó Atensaun iha Era klik nian”—kontinuidade ho mensajen tinan kotuk nian, ne’ebé dedika ba “Proteje ema nia lian no oin sira.” Punto de vista iha tempu ne’ebá nian foka ba nesesidade atu proteje dimensaun umana komunikasaun nian, ohin konvite atu foka ba buat ne’ebe halo enkontru auténtiku ida sai posivel: kapasidade atu fó atensaun. Tanba ne’e, linha ne’ebe orienta mak ema. Iha ambiente komunikasaun ne’ebé lalais no okupadu tebes, ita simu bolun atu la lakon punto de vista ba Oin, Lian, no Istória ho hirak ne’ebe ita hasoru.
Konversaun ida ba hateken

Ita moris konsentradu iha fluxu kontinua imajen nian, notísia, vídeo, notifikasaun no mensajen sira ne’ebé kompete beibeik atu konkista ba segundu balun deit ita-nia tempu nian. Risku maka ita sempre haree bebeik no haree menus, katak ita iha koneksaun ne’ebe konstante no la konsege atu tama iha relasaun loos ida.
Mensajen propoin loloos “konversaun hateken nian ida”: fila fali ba hateken ida ne’ebe ho atensaun no ho domin, aprende atu haree mundu, ema seluk no ita-nia an rasik ho matan Kristu nian. Atensaun la’ós de’it kapasidade ida atu hetan protesaun hosi distrasaun. Ida-ne’e mós prezente ida ne’ebé ita bele fó ba ema seluk. Fó atensaun signifika hakbesik ba ema ida, rona, fó tempu, rekoñese valór ida.
Iha kultura ida “klik” nian ne’ebé buka atu atrai lalais ita-nia interese, komunikasaun sarani mak bolun ida atu halo movimentu ida ne’ebé diferente: la’ós atu dada atensaun, maibé atu prezerva ida-ne’e nu’udar espasu ba relasaun.
Perspetiva saleziana nian, ida ne’ebé klean
Mensajen ida-ne’e halian liuliu iha karizma salezianu. Don Bosco no Madre Mazzarello hatene anota ho foin-sa’e sira. Sira nia matan la para iha aparénsia, erru ka difikuldade sira. Sira buka atu komprende ema ne’e, ninia istória, ninia hakarak no ninia posibilidade sira.
Ida-ne’e mak trasu fundamentál ida pedagojia saleziana nian: ema mak uluk molok regra, hasoru uluk molok julga, relasaun mak uluk molok korresaun. Nune’e, fó atensaun sai hanesan jestu edukativu ida. Dehan ba foinsa’e ida “Ha’u haree ó,” “Ha’u rona ó,” “Ha’u iha interese ba o o nia moris” signifika komunika ba nia katak sira ninia pesoa iha valór.
Husi Profile ba Oin
Risku husi komunikasaun dijitál nian fasil liu atu transforma ema nia profile sira, númeru, dadus no vizualizasaun sira. Perspetiva sarani halo kontráriu: hatudu/fó oin ba ema.
Iha komentáriu ida nia kotuk iha istória ida. Iha provokasaun ida nia kotuk, bele iha kanek ida. Iha imajen ida nia kotuk, iha ema ida ne’ebé hakarak tebes atu ema rekoñese nia. Tanba ne’e, perspetiva foun signifika mós aprende atu komprende uluk molok julga, rona uluk molok halo reajem, hasoru uluk ema ne’e molok koalia nia . Ida-ne’e maka perspetiva ida ne’ebé fo hanoin kona ba amorevolezza Sistema Preventivu nian: prezente nafatin, hela besik, koñese no akompaña.
Edukasaun Foun ida kona-ba atensaun
Dezafiu la haree de’it ba sira ne’ebé komunika, maibé ita hotu. Ita presiza deskobre filafali “ijiene atensaun nian” ida ne’ebe loos: hatene para oituan iha ema ida nia oin, rona lahó intervensaun, lee lahó scroll ida ne’ebe ho distrasaun, envolve iha diálogu lahó ho hanoin beibeik ba notifikasaun sira. Ida-ne’e mós bele sai ezersísiu espirituál ida: aprende filafali atu hateken, rona no sente atu nune’e bele rekoñese Kristu Nia bolun iha moris konkretu.
Dezafiu Saleziana: Husi Klik ba Enkontru
Iha era “Klik” nian, perguntas ba komunikasaun saleziana bele sai simples tebes: Ita buka atu hetan deit ema barak ka ita koko atu hasoru loloos ema sira ne’ebé ita buka? Objetivu loloos la’ós de’it atu hetan like, visualizasaun, ka share. Ida-ne’e kona-ba hari’i relasaun ida, jenera konfiansa, loke espasu ida ba rona no liuliu, tulun ema ida-idak atu deskobre katak ema ne’e haree duni, koñese no hadomi.
Husi klik ba inkontru. Husi reasaun ba relasaun. Husi profile ba oin. Husi julgamentu ba rona. Karik ida-ne’e, maka dezafiu hosi hateken foun ida. hateken ida ne’ebé ho estilu Don Bosco no Madre Mazzarello nian, hatene halo pauza iha foin-sa’e ida-idak nia oin no rekoñese iha sira la’ós de’it ema ida ne’ebe ita buka deit maibé ema ida atu hasoru no futuru ida ne’ebe atu akompaña.
Fonte: cgfmanet. org


