Múzika “parte ida hosi asaun litúrjika no la’ós de’it dekorasaun ida hosi selebrasaun.” Amu-Papa Leão fó hanoin ida-ne’e iha ninia katekeze iha audiénsia jerál, ne’ebé kontinua série dedika ba Dokumentu sira Konsíliu Vaticano II nian. Audiénsia jerál hala’o iha Bazílika S. Pedro nian. Iha ninia katekeze ba dala hitu kona-ba Sacrosanctum Concilium, ne’ebé hala’o iha dadeer, 19 Agostu 2026, reflete kona-ba múzika sagradu no importánsia knananuk nian, foti la’ós de’it husi Dokumentu Konsiliár maibé mós husi Padre sira Kreda nian no husi S. Pio X, S. João Paulo II, no Bento XVI nia hanorin.
Dokumentu Konsiliár ne’ebé dedika espesífikamente ba reforma no promosaun liturjia nian fo hanoin hikas katak “tradisaun muzikál Kreda nian”, “rikusoin ida ho valór ne’ebé labele sura”, “di’ak liu entre espresaun sira seluk arte nian, liuliu tanba knananuk sagradu, ne’ebé unidu ho liafuan sira, maka parte nesesáriu no integrante liturjia ne’ebe solene .” Tanba ne’e, Dokumentu hanesan fo hanoin hikas, “múzika sagradu sei sai santu liután bainhira nia unidu besik liután ba asaun litúrjika.”
Santu Agostinho: hananu mak propriu ba sira ne’ebé hadomi
Hafoin, Amu-Papa nota katak iha ne’e mak “núkleu hanorin konsiliár nian, ne’ebé konfirma no aprofunda funsaun ministeriál múzika nian iha liturjia, ne’ebé evidensia tiha ona husi S. Pio X iha Motu Proprio Inter sollicitudnes”.
Iha liturjia, hananu no toka signifika reza, sintoniza fuan ba bin no maun-alin sira no ba Maromak, iha partisipasaun ativa iha mistériu ne’ebé selebra. Múzika liuliu espresa dimensaun afetiva orasaun nian, hanesan Santu Agostinho hateten: “Cantare amantis est,” katak, “hananu maka apropriadu ba sira ne’ebé hadomi.” Ida-ne’e importante tebes, tanba ida-ne’e tulun loke fuan ba Maromak nia asaun iha grasa no husik an atu hetan forma husi ida-ne’e.
Kanta ajuda ultrapasa diferensa sira entre ema sira.
Hafoin, Amu-Papa evidensia oinsá knananuk haburas komuñaun:
Liuhusi sinfonia lian nian, kontribui ba uniaun klamar nian, ultrapasa diferensa sira entre ema no halibur ema hotu hodi hahí Maromak. Nune’e sai epifania Kreda nian, manifestasaun tanjível komuñaun nian ne’ebé pertense ba nia natureza rasik.
Loloos hahú husi «valór teolójiku kle’an knananuk sagradu nian, nu’udar parte integrante asaun litúrjika nian, ezijénsia balun mosu», Papa Leão hafoin anota: knananuk sagradu, «liu fali moda sira ka sensibilidade partikulár autór sira-nian», «tenki hatán iha nivel hotu-hotu ba buat ne’ebé apropriadu liu ba momentu selebrasaun nian»; forma, liuliu iha ninia aspetu melódiku, tenke iha “kualidade muzikál aas no fasil atu hala’o.”
Testu sira ne’ebé inspiradu hosi Sagrada Eskritura, Livru Litúrjiku sira, no Tradisaun Espirituál
Kona-ba testu sira, Konsíliu rekomenda katak sai “profundu maibé fasil atu komprende, inspiradu liuliu hosi Sagrada Eskritura, livru litúrjiku sira, no Tradisaun espirituál Kreda nian.” Nia husu vijilánsia iha aspetu ida-ne’e atu nune’e “dinámika ne’ebé espresa iha prinsípiu antigu ‘lex orandi lex credendi’ bele buras, katak, lei orasaun nian mós lei fiar nian.”
Partisipasaun Ativu husi Sarani sira
Konstituisaun konsiliár Sacrosanctum Concilium dedika espasu luan ba tópiku partisipasaun ativa sarani sira-nian, ne’ebé Amu-Papa, sita Bento XVI, hateten katak tenke komprende “hahú hosi konxiénsia boot liu kona-ba mistériu ne’ebé selebra no ninia relasaun ho moris loroloron nian”.
Kantu no Instrumentu sira
Konstituisaun Konsiliár mós husu atensaun ba sarani sira nia aklamasaun, resposta, kanta salmu , antífona, knananuk no “silénsiu sagradu ida”. Amu-Papa fo hanoin mós katak Konsíliu fó “valór boot ba knananuk gregorianu, enkuantu la esklui jéneru sira seluk múzika sagradu nian hosi selebrasaun”. Atensaun partikulár mós fó ba órgaun, enkuantu “uza instrumentu sira seluk hetan permisaun ‘desde sira apropriadu ka bele adapta ba uzu sagradu, tuir dignidade templu nian, no kontribui duni ba edifikasaun sarani sira-nian.'”
Tema furak ida ba reforma Konsiliár, maski iha área múzika sagradu nian, maka “inkulturasaun”:
Nia subliña, liuliu, importánsia atu tau iha sériu tradisaun muzikál sira hosi kultura oioin nu’udar parte ida hosi ema nia moris relijiozu no sosiál. Tanba ne’e, rekomenda, iha parte ida, atu implementa “edukasaun sentidu relijiozu” ida ne’ebé adekuadu iha ema hotu no iha parte seluk, “to’o pontu ne’ebé posivel […] atu promove múzika tradisionál hosi povu sira-ne’e, tantu iha eskola sira no durante serbisu sagradu sira.”
Patrimóniu Muzikál Kreda nian
Papél importante ida, entaun hala’o hosi schola cantorum, “instrumentu pastorál ida ne’ebé nia promosaun rekomendadu.” Tanba ne’e, kompozitór múzika sagradu nian bolu atu “prezerva patrimóniu muzikál Kreda nian, foti inspirasaun hosi nia hodi kria kompozisaun foun iha servisu liturjia nian, respeita sensibilidade kontemporánea no tradisaun kulturál oioin.” Ida-ne’e, hanesan São João Paulo II hakerek, hamoos adorasaun hosi defeitu estilístiku sira, hosi forma espresaun nian ne’ebé ladún di’ak, “husi múzika no testu sira ne’ebé ladún di’ak ne’ebé la apropriadu ba grandeza hosi aktu ne’ebé selebra, hodi garante dignidade no kualidade hosi forma múzika litúrjika nian.”
Promove Formasaun iha Múzika Sagradu
Tanba razaun sira-ne’e, Amu-Papa Leão subliña, “Padre sira Konsíliu nian rekomenda atu promove formasaun no prátika múzika sagrada nian iha semináriu sira, iha novisiadu mane no feto relijioza sira no iha ambiente sira seluk hanesan eskola Katólika sira hodi garante katak múzika no kantór sira hetan formasaun litúrjika ne’ebe sólida”.
Padre sira kreda nian konsidera knananuk litúrjiku ho respeitu aas, nu’udar símbolu komuñaun ekleziál nian. Tanba ne’e, ita bele konklui ho espresaun furak sira-ne’e husi Saun Inácio de Antioquia: “Imi, ida-idak, sai koru ida, atu nune’e, armonia iha akordu no foti Maromak nia ton iha unidade, imi hananu iha unidade liuhusi Jezús Kristu ba Aman, atu nia bele rona imi no, husi obra di’ak sira ne’ebé imi halo, rekoñese katak imi mak membru sira husi ninia Oan-Mane”.
Fonte: Vatican News
