Iha Angelus nia rohan iha Castel Gandolfo, Papa Leão XIV husu atu ita labele haluha reza ba sira hotu ne’ebé hetan sira-nia an “iha estadu terus no nesesidade nian” tanba konflitu. Ho tempu hanesan agradese ba traballadór juvenil sira hotu no edukadór sira ne’ebé tau matan ba labarik sira no foin-sa’e sira durante tempu bailoron nian. Depoizde ninia katekeze Angelus nian, Amu-Papa nia hanoin sira kontinua hamutuk ho povu hotu ne’ebé haketak tanba konflitu. Sira ne’ebé, iha misa anteriór iha parókia S. Tomé de Villanova, nia kompara ho mane ne’ebé mate no kanek iha ai-knanoik Samaritanu Di’ak nian, “hasai, na’ok, vítima sira hosi sistema polítiku opresivu sira, hosi ekonomia ida ne’ebé obriga sira ba kiak, hosi funu ne’ebé hamate sira nia mehi no sira nia moris.”
Hodi haree nafatin ba mundu edukasaun nian—ne’ebé halo hosi nosaun sira, ideia sira, no proposta sira, hosi koñesimentu ne’ebé aprende no hafoin ne’e pasa, Pontífise agradese ba líder sira no edukadór sira ne’ebé pasa tempu bailoron nian ho labarik no foin-sa’e sira. Iha kontestu ida-ne’e, nia bolu Festival Filme Giffoni, festival sinema nian iha área Salerno nian ne’ebé tinan-tinan halibur joven sira, balun joven tebes, hosi mundu tomak, hanesan “inisiativa importante ida”. Edisaun tinan ne’e nian dedika ba tema “Sai Humanu”: loke iha loron 17 fulan Jullu maibé hetan ona bensaun husi Bispu Roma nian.
Tuir mai mensajen husi Papa Leão XIV.
“Evanjellu ohin nian hahú ho pergunta furak ida ne’ebé hato’o ba Jezús: “Mestre, saida mak ha’u tenke halo atu hetan moris rohan-laek?” (Lucas 10:25). Liafuan sira-ne’e esprime hakaran konstante iha ita-nia moris: hakaran ba salvasaun, katak ezisténsia livre husi frakasu, buat aat no mate.
Saida maka ema nia fuan hein deskreve nu’udar buat di’ak ida atu “hetan”: la’ós kestaun ida atu konkista ida-ne’e ho forsa, no mós la’ós atu husu ida-ne’e nu’udar atan, no mós la’ós atu hetan ida-ne’e liuhosi kontratu. Moris rohan-laek, ne’ebé Maromak mesak de’it mak bele fó, hatutan ba ema hanesan husi aman ba oan.
Ida ne’e mak Jesus hatan ba ita nia pergunta katak atu simu prezente Maromak nian, ita tenki simu Nia hakarak. Hanesan hakerek iha Ukun-Fuan: “Ó sei hadomi Na’i ó nia Maromak ho ó nia fuan tomak” no “ó nia maluk hanesan ó nia an rasik” (Lc 10,27; cf. Deut 6,5; Lev 19,18). Hodi halo nune’e, ita hatán ba Aman nia domin: Maromak nia vontade, defaktu, ida ne’e mak lei moris nian ne’ebé Maromak pratika uluknanain mai ita, hadomi ita ho Nia-an tomak iha nia Oan-Mane Jezús.
Maun alin sira, mai ita hateke ba Nia! Jezús mak revelasaun domin loos nian ba Maromak no ba umanidade: domin ida ne’ebé fó no la posui, domin ida ne’ebé perdua no la ezije, domin ida ne’ebé tulun no nunka abandona. Iha Kristu, Maromak sai viziñu ba mane no feto ida-idak: tanba ne’e, ita ida-idak bele no tenke sai viziñu ba sira ne’ebé ita hasoru iha dalan. Tuir Jezús nia ezemplu, Maksoin mundu nian, ita mós simu bolun atu lori konsolasaun no esperansa, liuliu ba sira ne’ebé laran-kraik no deziludidu.
Tan neʼe, atu moris ba nafatin, ita la presiza lohi mate,maibé serbí moris, katak tau matan ba ema seluk nia ezisténsia iha tempu ne’ebé ita fahe. Ida-ne’e maka lei supremu, ne’ebé maka antesede regra sosiál hotu-hotu no fó signifikadu ba nia.
Ita husu ba Virjen Maria, Inan Mizerikórdia nian, atu tulun ita simu iha ita-nia fuan Maromak nia hakarak, ne’ebé nafatin vontade domin nian no salvasaun nian, atu ita bele sai dame-na’in loron-loron.”
Fonte: Vatican va
