Komprementa husi Santo Padre iha Salaun Paulo VI perante audiénsia jerál
Iha ninia katekeze iha audiénsia jerál iha Prasa Saun. Pedro nian, Amu-Papa foka ba Kristu nia Páskua hodi subliña oinsá Maromak “la rende ba ita”, maski hasoru ita-nia limitasaun sira, no bolu ita atu sai “sasin sira dame nian ne’ebé forte liu duké derrota ruma”: besik “ba sira ne’ebé taka metin iha ta’uk no kulpa”. “Igreja nia misaun nia fuan,” Pontífise hateten, “la’ós atu kaer podér ba ema seluk, maibé atu komunika ksolok hosi sira ne’ebé ema hadomi bainhira sira la merese ida-ne’e.”
Konvite ida atu deskobre katak iha ita-nia fallansu, kanek no deziluzaun boot liu, ita bele hetan Kristu nia domin ne’ebé nakfilak ita-nia pasadu. Ida-ne’e mak “forsa ne’ebé hamoris no haburas komunidade sarani: mane no feto sira ne’ebé deskobre fila fali beleza ba moris hodi fó ba ema seluk”. Nune’e Amu-Papa enkoraja Kreda no ninia sarani sira hotu atu hatene, no depois bele fó, Maromak nia domin.
Maun alin doben sira, bom dia!
Sentru ita-nia fiar no fuan ita-nia esperansa nian iha abut kle’an iha Kristu nia moris-hi’as. Hodi lee didi’ak Evanjellu sira, ita realiza katak mistériu ida-ne’e halo ita hakfodak la’ós de’it tanba ema ida—Maromak nia Oan-Mane—moris-hi’as hosi mate, maibé mós tanba dalan ne’ebé Nia hili atu halo ida-ne’e. Loos duni, Jesus nia moris-hiʼas laʼós manán neʼebé makaʼas, no mós laʼós vingansa ka selu aat ba ninia inimigu sira. Ida-ne’e maka sasin furak ida kona-ba oinsá domin bele mosu fali hafoin derrota boot ida hodi kontinua nia viajen ne’ebé labele para.
Wainhira ita moris fali hafoin trauma ne’ebé ema seluk hamosu, dala barak ita nia reasaun dahuluk mak hirus, hakarak atu selu buat ne’ebé ita sofre ona. Ida ne’ebé Moris-Hi’as la halo reasaun hanesan ne’e. Sai tiha hosi reinu mate nian, Jezús la rai vingansa. Nia la selu ho jestu sira forsa nian, maibé ho laran-maus nia manifesta ksolok domin ida boot liu kanek ruma no forte liu traisaun ruma.
Moris hi’as la presiza atu repete ka afirma Ninia superioridade. Nia mosu ba Nia belun sira—dixípulu sira—no halo ida-ne’e ho sasukat ne’ebé maka’as, lahó obriga sira nia kapasidade atu simu Nia. Ninia hakarak úniku maka atu fila fali ba komuñaun ho sira, hodi tulun sira atu ultrapasa sira nia sentidu kulpa nian. Ita haree ida-ne’e ho klaru tebes iha Cenakulu, iha-ne’ebé Na’i mosu ba Ninia belun sira ne’ebé taka metin iha ta’uk. Ne e momentu ida ne ebé esprime forsa estraordinária: Jezús, depoizde tun ba mate sira nia fatin atu liberta sira ne ebé dadur iha ne ebá, tama iha kuartu taka sira ne ebé paralizadu tanba ta uk, lori prezente ida ne ebé ema ida la brani atu hein: dame.
Ninia kumprimentu simples, kuaze bai-bain: “Dame hela ho imi!” (Jo 20:19). Maibé akompaña ho jestu ida ne’ebé furak tebetebes ne’ebé kuaze la apropriadu: Jezús hatudu ba dixípulu sira Ninia liman no sorin, marka ho sira Ninia Paixaun nian. Tanba saida maka hatudu Nia kanek sira iha ema ne’ebé, iha oras trájiku sira-ne’ebá, nega no abandona Nia? Tanba saida maka la subar sinál sira moras nian no evita loke fali kanek moe nian?
Maibé, Evanjellu hateten katak, bainhira haree Na’i, dixípulu sira haksolok (João 20:20). Razaun ne’e klean: Jesus agora dame malu ho buat hotu ne’ebé haterus Nia. Laiha vestíjiu ida hosi laran-moras. Kanek sira la’ós atu fó-sala, maibé atu konfirma domin ida ne’ebé maka’as liu duké infidelidade ruma. Sira maka prova katak, loloos iha momentu ita-nia fallansu nian, Maromak la fila kotuk. Nia la renúnsia ita.
Nune’e, Na’i hatudu an isin-tanan no laiha kilat. Nia la ezije, nia la rekuza. Nia mak domin ida ne’ebé la hatun; maka dame ba ema hirak ne’ebé terus tanba domin no ikusmai bele afirma katak ida-ne’e fo folin duni. iha parte seluk, dala barak ita taka ita nia kanek sira tanba orgullu ka tauk atu hatudu ita nia frakeza. Ita dehan, “La importa,” “Ida-ne’e hotu ona,” tebes duni ita la iha dame ho traisaun sira ne’ebé hakanek ita. Dala ruma ita prefere atu subar ita-nia luta atu perdua atu labele mosu vulneravel no risku atu hetan terus liután. Jesus la halo nuneʼe. Nia oferese nia kanek sira nu’udar garantia ba perdaun. No nia hatudu katak Moris-Hi’as la’ós kanselamentu pasadu nian, maibé ninia transfigurasaun iha esperansa mizerikórdia nian. Hafoin, Na’i repete: “Dame hela ho imi!” No hatutan tan: «Nu’udar Aman haruka Ha’u, nune’e mós Ha’u haruka imi» (v. 21). Ho liafuan sira-ne’e, Nia entrega ba apóstolu sira knaar ida ne’ebé la’ós de’it kbiit maibé responsabilidade: sai instrumentu rekonsiliasaun nian iha mundu. Ne’e atu dehan: “Sé mak bele haklaken Aman nia oin mizerikórdia nian, se la’ós imi, ne’ebé esperimenta frakasu no perdaun?” Jezús huu iis ba sira no haraik Espíritu Santu (v. 22). Espíritu ne’ebé sustenta Nia iha obediénsia ba Aman no iha domin to’o iha krús. Husi momentu ne’ebá, apóstolu sira labele nonook ona kona-ba buat ne’ebé sira haree no rona: katak Maromak perdua, hasa’e, restaura konfiansa.
Ida-ne’e mak fuan husi misaun Kreda nian: la’ós atu ezerse podér ba ema seluk, maibé atu komunika ksolok husi sira ne’ebé ema hadomi ona ho loloos bainhira sira la merese ba ida-ne’e. Nia mak forsa ne’ebé hamoris no haburas komunidade sarani: mane no feto sira ne’ebé deskobre beleza fila fali ba moris atu sira bele fahe ba ema seluk.
Maun-alin doben sira, ita mos Maromak haruka ona. Mai ita mós, Na’i hatudu nia kanek sira hodi dehan: Dame hela ho imi. Keta ta’uk atu hatudu ó-nia kanek sira, kura ho mizerikórdia. Keta ta’uk atu hakbesik ba sira ne’ebé maka metin iha tauk ka sala nia laran. Atu Espíritu nia iis halo ita sai mós sasin ba dame no domin ida-ne’e, maka’as liu duké derrota ruma.
Fonte: Vatican.Va & Vatican Media
