

Dili, komunidade Saun João Basco Balide – Iha loron 06 de Junho de 2026, Formasaun komunikasaun sosiál ba FMA referente sira (COMSOS) husi komunidade ida-idak, irmán sira iha Indonesia tuir online, iha formasaun ida ne’e inklui foinsa’e feto ida. Formasaun ne’e irmán Maria Sarmento, FMA no animadora Ester mak fasilita. Formasaun ne’e fahe ba parte rua. Iha dader apresenta Ensíklika Papa Leão XIV nian kona ba “Magnifica Humanitas” hafoin iha lokraik aprende edit video uza “aplikasaun CupCut”.
Iha parte dahuluk nian hahú ho irmán sira nia koñesimentu kona ba saida mak Intelijensia Artifisia (IA) no tipu Intelijensia Artifisial ida ne’ebe mak irmán sira uza ka hatene. Hafoin irmán Maria Sarmento apresenta kona ba Ensíklika Papa Leão XIV: Amo Papa haktuir katak iha era intelijénsia artifisiál nian, umanidade hasoru hilin ida: atu hetan orientasaun hosi teknolojia no progresu nu’udar prinsípiu úniku sira ne’ebé atu harii ita-nia sivilizasaun, ka atu tau dignidade umana iha sentru, hodi hamenus progresu tékniku ba ferramenta de’it. Iha Ensíklika konvida sarani sira atu lao tuir dalan Maromak ne’ebe sai isin ida de’it ho Nia ne’ebe MORIS no LIALOS NIA HUN. Tau ema iha sentru: progresu teknológiku hotu tenke sukat ho nia kapasidade atu SALVAGUARDA ema nia DIGNIDADE. Magnifica Umanitas hetan iha Jesus Kristu nu’udar DALAN, LIALOS no MORIS. Irman ida-idak no foinsa’e ida sharing desafio sira ne’ebe agora daudaun mundo enfrenta kona ba Intelijensia artifisial (IA); desafio lubuk ida ne’ebe deskobre:
- Ema hetan fasilitador ne’ebe super-suceso, la uza ona kapasidade ka matenek ne’ebe iha.
- Sai indiferente ho familia no belun sira.
- Gasta tempu hodi enjoy moris ho telefone.
La dehan katak buat hotu sai desafio, maibe iha mos esperiensia positivo tamba:
- Husi do’ok ema bele komunika ba malu
- Hetan informasaun kona situasaun iha mundo
- Iha reflesaun ruma kona ba leitura sira. nst
Depois de sharing irmán Maria Sarmento, apresenta aspetativa, kna’ar no responsabilidade ne’ebe ambitu komunikasaun mehi ba tinan ida ne’e nia laran no sujerimentu ruma ne’ebe irmán Assunta Sumiko (Konsiliera jeral) husik hela ba ambitu komunikasaun sosial.

Segunda parte animadora Ester guia irmán sira oinsa atu produs Video husi aplikasaun CupCut. Video ne’ebe halo, identidade no misaun komunidade nian. Irmán ida-idak aprende no Pratika kedas.
Iha konkluzaun enkontru nian, apelu boot ba FMA hotu atu uza ho kuidadu instrumentu dijital sira ho seriedade ba ita-nia auto-formasaun, nune’e moris di’ak liután ita-nia identidade karizmátika nu’udar edukadora FMA iha era dijital. Molok atu publika buat ruma iha media presiza konsiente uluk, Ita mak se? No saida mak ita publika?.
Hanesan komunidade Valdocco no Mornese nian mós kapasita an iha uzu instrumentu komunikativu sira atu eduka foinsa’e sira tempu nian. Hatene hodi eduka. Bom implementasaun.


Sr. POMPEIA Laura,FMA


