Iha Tersa-feira, 4 Novembru 2025, Don Fabio Attard, Reitór-Mor Salezianu sira-nian no Susesór ba dala 11 Don Bosco nian, sai bainaka iha programa televiziva “Chiesa Viva”, ne’ebé fó sai iha rede televizaun katólika TV2000. Iha okaziaun ida-ne’e, hetan apoiu husi konvidadu sira seluk no sasin sira, nia ko’alia ba audiénsia jerál kona-ba misaun salezianu sira-nian no relevánsia Karizma Don Bosco nian.
Atu ko’alia kona-ba tema sentrál – misaun edukativa no formativa salezianu sira-nian iha mundu – Don Attard hahú ho Fundadór, Don Bosco: labarik ida no joven ida ne’ebé moris iha família kiak ida, ne’ebé hakarak tebes edukasaun ida no la konsege hetan to’o nia sai ona adolexente boot, hodi apoia nia estudu sira no serbisu kalan husi uma iha dalan Chieri. “Nia moris marka ho sakrifísiu ba valór edukasaun nian”, hato’o husi Reitór-Mor.
hafoin sublinha aspetu úniku seluk: kontráriu ho dinámika típika ema sira-ne’ebé sai husi pobreza no depois lakohi tan buat ida, Don Bosco deside atu dedika nia moris ba foin-sa’e sira-ne’ebé, hanesan nia, risku atu husik sira lahó edukasaun; no tanba razaun ida-ne’e nia muda ba Torino iha sékulu XIX, iha dezenvolvimentu industriál nia leet.
Ba foin-sa’e barak ne’ebé hela mesak, ne’ebé hanesan nia husik ona kampu hodi buka oportunidade di’ak liu, “Don Bosco neineik-neineik oferese proposta ida integral”, ne’ebé hatán ba “nesesidade umana ba enkontru, ba sentimentu akompañadu, hadomi, maibé iha esperiénsia ida nia laran ne’ebé loke ba dimensaun edukativa no mós espirituál”.
Maibé realidade ohin, iha kontestu barak, la hanesan ho Don Bosco nian, no salezianu sira atualiza an. Tanba razaun ida-ne’e, Susesór ba dala 11 Don Bosco nian klarifika: “Don Bosco nia Karizma la’ós harii hale’u buat sira ne’ebé atu halo, maibé liuliu hale’u atitude sira ne’ebé atu previlejia: rona foin-sa’e sira no besik ba sira. No se iha períodu istóriku ida iha-ne’ebé prevalese solidaun, abandonu, no falta modelu adultu sira ne’ebé signifikativu, ida-ne’e maka oras ne’e ita moris dadaun!”
“Ita la’ós halo fotokópia ba buat ne’ebe maka Don Bosco halo,” hatutan Pe. Attard. “Diak liu, ita haburas espíritu atu sai hodi hasoru joven sira no oferese ba sira espasu kontaktu umanu, ne’ebé bele diferente iha sira forma, maibé hanesan iha fuan ne’ebé buka hosi joven sira ohin loron nian.”
Hodi Komenta kona-ba Papa Leão XIV nia liafuan sira kona-ba edukasaun, ne’ebé hato’o iha loron balun liubá durante misa ho estudante sira hosi universidade pontífisia si (27 Outubru 2025, abertura Jubileu Edukasaun Mundiál nian), Reitór-Mor halo rezumu oinsá, iha esénsia, Karizma edukativu salezianu hela iha intieramente iha enkontru ho ema ne’ebé mesak lakonsege bele hamriik hodi tau an iha sira nia sorin, hodi iha interese, hodi hateke sira iha oin, hodi deskobre ema ne’e tenke ba no too iha ne’ebe.”
Realidade atuál hosi mundu osidentál, no jeralmente liu hosi sosiedade sira ne’ebé marka ho progresu, maka teknolójiku tebes, maibé dala barak laiha abilidade relasionál sira. Tanba ne’e, hasoru dezafiu sira ne’e, Reitór-Mor subliña importánsia fundamentál hosi prezensa no atividade ema sira-nian ne’ebé sai “mendigu ba ida seluk ne’ebé buka no presiza tulun”.
“Iha kultura hanesan ita nian, hanoin katak foin-sa’e sira parese dook; maibé ha’u lahatene sé maka dook hosi sé; se foinsa’e sira dook hosi ita, ka ita dook hosi sira”. “Maibé buat ida maka serteza: joven sira buka hela, no depende ba ita adultu sira atu komprende buka ida ne’e, hodi interpreta, no tau ita-nia an hanesan sira servidor, hodi hahú relasaun ida.”
Hafoin, iha parte ikus transmisaun nian, Don Bosco nia Susesór ba dala 11 ko’alia kona-ba dezafiu foun ne’ebé salezianu sira hasoru. No iha ne’e mós, Reitór-Mor hahú ho fundamentu sira misaun nian hodi hateke ba prezente no futuru. Iha kazu ida-ne’e, nia subliña sentralidade konsagrasaun relijioza nian: “Ita edukadór no pastor tanba ita konsagradu: vida komunitária la’ós faktu funsionál ida, maibé esperiénsia kontajioza ida, ita hatutan ida ne’ebé Don Bosco nian (…) Tanba ne’e, aspetu konsagrasaun nian dudu ita liután iha termu auto-donasaun kompletu, maun-alin universál, akompaña ema sira hodi buka ninia sensu… No ita nia sasin rasik komunika ida-ne’e, molok ita espresa ida-ne’e ho liafuan sira.”
Ikus liu refere ba dezafiu prinsipál sira ba Kongregasaun ne’ebé identifika husi Kapítulu Jerál 29, Pe. Attard subliña nesesidade atu haklean identidade saleziana; no katak iha sentru prosesu pastorál sira-nian labele iha funsionalizmu, “maibé sempre ema”.
Link asesus ba TV2000: https://www.tv2000.it/chiesaviva/2025/11/04/educare-nel-mondo-la-missione-dei-salesiani/
Fonte: InfoANS


